دوره 29، شماره 6 - ( دوماهنامه طب جنوب 1405 )                   جلد 29 شماره 6 صفحات 410-389 | برگشت به فهرست نسخه ها


XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Rostami F, Tahmasebi R, Ravanipour M. Knowledge and Practice of Recycling and Disposal of Fluorescent Lamps among Clients of Healthcare Centers in Bushehr, Iran. , Iran South Med J. 2026; 29 (6) :389-410
URL: http://ismj.bpums.ac.ir/article-1-2711-fa.html
رستمی فرزانه، طهماسبی رحیم، روانی‌پور معصومه. بررسی میزان آگاهی و عملکرد مراجعین مراکز بهداشتی درمانی شهر بوشهر در مورد بازیافت و دفع لامپ‌های فلوئورسنت. ، مجله طب جنوب. 1405; 29 (6) :389-410

URL: http://ismj.bpums.ac.ir/article-1-2711-fa.html


1- گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت و تغذیه، دانشگاه علوم پزشکی بوشهر، بوشهر، ایران
گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت عمومی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران
کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایرا
2- گروه آمار زیستی و اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت و تغذیه، دانشگاه علوم پزشکی بوشهر، بوشهر، ایران
مرکز تحقیقات طب گرمسیری و عفونی خلیج‌فارس، پژوهشکده علوم زیست پزشکی خلیج‌فارس، دانشگاه علوم پزشکی بوشهر، بوشهر، ایران
3- گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت و تغذیه، دانشگاه علوم پزشکی بوشهر، بوشهر، ایران ، m.ravanipour@bpums.ac.ir
چکیده:   (14 مشاهده)
زمینه: پسماند لامپ‌های فلوئورسنت از جمله پسماندهای الکتریکی و الکترونیکی بوده و حاوی مقادیر محدودی از ترکیبات خطرناک می‌باشند. اگرچه استفاده از این لامپ‌ها با کاربرد فناوری‌های جایگزین رو به کاهش است، لامپ‌های فلوئورسنت موجود و مستعمل همچنان در خانوارها و محیط‌های مختلف وجود داشته و شکستگی یا دفع نامناسب آن‌ها می‌تواند موجب آزادسازی این ترکیبات شود. در این میان، شناسایی آگاهی و عملکرد افراد در زمینه مدیریت این پسماندها، می‌تواند مبنایی علمی برای اولویت‌بندی برنامه‌های ارتقای سلامت بوده و نقش مهمی در کاهش مخاطرات احتمالی سلامت انسان و محیط‌زیست داشته باشد. لذا، این مطالعه با هدف بررسی آگاهی و عملکرد مراجعین مراکز بهداشتی درمانی شهر بوشهر در زمینه بازیافت و دفع لامپ‌های فلوئورسنت انجام شد.
مواد و روش‌ها: این مطالعه توصیفی- تحلیلی از نوع مقطعی در سال‌های ۱۴۰۳-۱۴۰۲ بر روی ۴۰۰ نفر از مراجعین مراکز بهداشتی درمانی شهر بوشهر که با روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند، انجام شد. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه‌ای روا و پایا شامل سؤالات آگاهی و عملکرد و اطلاعات جمعیت‌شناختی گردآوری شدند. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS ویرایش ۲۶ با بهره‌گیری از شاخص‌های آمار توصیفی و آزمون‌های کای‌دو و آنالیز واریانس در سطح معنی‌داری ۰۵/۰ تحلیل شدند.
یافته‌ها: میانگین سن شرکت‌کنندگان (۹/۶۶±)۳۷/۰۷ سال بود. در مجموع، ۵۰/۷ درصد از شرکت‌کنندگان دارای سطح آگاهی متوسط و تنها ۲۰/۸ درصد دارای آگاهی خوب بودند. همچنین ۷۰ درصد از افراد عملکرد ضعیف و تنها ۶/۸ درصد عملکرد خوب در زمینه بازیافت و دفع لامپ‌های فلوئورسنت داشتند. حدود ۵۶/۵ درصد از شرکت‌کنندگان تفاوت بین لامپ‌های فلورسنت و سایر لامپ‌ها را می‌دانستند. حدود ۶۷ درصد از شرکت‌کنندگان جیوه را خطرناک‌ترین فلز موجود در این لامپ‌ها معرفی کردند و ۷۱/۸ درصد از مضرات فلزات موجود در این لامپ‌ها آگاه بودند. با این حال، تنها ۲۷/۵ درصد از افراد اظهار رفتار صحیح در زمان شکستن لامپ فلوئورسنت در داخل خانه داشتند. همچنین، ۵۴/۸ درصد افراد در خصوص استفاده از وسیله انتخابی برای پاک کردن سطحی که در مواجهه با لامپ فلوئورسنت شکسته شده بوده اظهار عملکرد صحیحی داشتند. بین سطح تحصیلات و آگاهی (۰/۰۰۱>P) و نیز بین سطح تحصیلات و عملکرد (۰/۰۰۲=P) ارتباط معنی‌دار مشاهده شد. علاوه بر این، عملکرد با جنس (۰/۰۱۹=P) و وضعیت اشتغال (۰/۰۱۵=P) ارتباط معنی‌داری داشت، در حالی که بین سن و وضعیت تأهل با آگاهی و عملکرد و بین جنس و وضعیت اشتغال با آگاهی ارتباط معنی‌داری مشاهده نشد (۰/۰۵<P).
نتیجه‌گیری: با وجود آگاهی نسبتاً مناسب شرکت‌کنندگان، اظهار عملکرد آنان در زمینه مدیریت ایمن لامپ‌های فلورسنت مطلوب نبود که نشان‌دهنده شکاف قابل توجه میان آگاهی و عملکرد اظهار شده است. این یافته بر ضرورت توسعه زیرساخت‌های جمع‌آوری و بازیافت این پسماندها، اجرای آموزش‌های کاربردی و طراحی برنامه‌های حمایتی برای ارتقای عملکرد صحیح شهروندان بوشهری تأکید می‌کند.
متن کامل [PDF 1197 kb]   (7 دریافت)    
پژوهشی: پژوهشي | موضوع مقاله: بهداشت محیط
دریافت: 1405/8/30 | پذیرش: 1405/8/30 | انتشار: 1405/8/30

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به مجله طب جنوب می‌باشد.

طراحی و برنامه نویسی: یکتاوب افزار شرق

© 2026 CC BY-NC 4.0 | Iranian South Medical Journal

Designed & Developed by: Yektaweb