:: دوره 20، شماره 5 - ( دو ماهنامه طب جنوب 1396 ) ::
جلد 20 شماره 5 صفحات 448-469 برگشت به فهرست نسخه ها
سنجش و ارزیابی خطر اکولوژیکی فلزات سنگین در رسوبات سطحی منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس
آرش حقشناس1، مسعود حاتمی‌منش2، محسن میرزائی *3، میرمهرداد میرسنجری2، پریسا حسین خضری1
1- مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی، پژوهشکده میگوی کشور
2- گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران
3- گروه محیط زیست، پژوهشکده انگور و کشمش، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران ، mohsenmirzayi27@yahoo.com
چکیده:   (191 مشاهده)
زمینه: امروزه یکی از مهم‌ترین مشکلات جهانی محیط زیست بخصوص در اکوسیستم‌های آبی، آلودگی ناشی از فلزات سنگین است. چرا که این عناصر به دلیل خصوصیاتی همچون ثبات شیمیایی، تجزیه‌پذیری ضعیف و داشتن قدرت تجمع زیستی در سطوح مختلف زنجیره غذایی موجب ایجاد صدمات و خطرات اکولوژیکی فراوانی برای موجودات زنده می‌گردند. لذا مطالعه حاضر به بررسی غلظت فلزات سنگین (جیوه، کادمیوم، سرب، کروم، مس، نیکل، روی و آهن) و ارزیابی خطر اکولوژیکی آنها در رسوبات ساحلی منطقه ویژه اقتصادی- پارس جنوبی می‌پردازد.
مواد و روش‌ها: جهت بررسی غلظت فلزات ۱۶ ایستگاه در طول سواحل منطقه مورد مطالعه انتخاب و در هر ایستگاه 3 نمونه برداشت شد. پس از آماده‌سازی و هضم نمونه‌ها، غلظت فلزات مذکور با استفاده از دستگاه پلاروگراف تعیین گردید.
یافته‌ها: نتایج نشان داد متوسط کل غلظت فلزات در رسوبات به ترتیب (جیوه> کادمیوم > سرب > کروم > نیکل > مس > روی >آهن) به میزان (۰۱۶/0±۰۳/۰ > ۰۷/0±۴۴۷/۰ >۴۷/0±۵۹/۸ > ۷۳/0±۸۹/۱۷ > ۸۴/0±۹۶/۱۸ > 7۷/۱±۵۸/۲۸ > ۰۳۵/۱2±۱۸/۴۵ > ۰۵/۲±۰۶۵/۵۶) میلی‌گرم بر کیلوگرم بوده است. به علاوه بررسی شاخص‌های محیط زیستی؛ شاخص زمین انباشتگی، شاخص بار آلودگی و فاکتور آلودگی، بیانگر وضعیت آلودگی پایین و تا حدودی متوسط در منطقه بود. همچنین بررسی خطر اکولوژیکی و خطر محیط زیستی فلزات سنگین نشان داد، به ترتیب خطر به صورت (جیوه> کروم > روی > نیکل > سرب > مس > کادمیوم) می‌باشد.
نتیجه‌گیری: براساس نتایج به دست آمده می‌توان بیان کرد وضعیت آلودگی در منطقه برای فلزات (جیوه، روی، کروم، سرب و نیکل) پایین و برای فلز کادمیوم و مس متوسط است. بالابودن غلظت فلزات کادمیوم در مقایسه با مقدار متناظر آنها در پوسته زمین، بـه همراه مقادیر بالای فاکتور آلودگی، آلودگی اصلاح شده برای فلزات کادمیوم و مس از تأثیر فعالیت‌های انسانی در آلودگی و انباشت این فلزات در رسوبات منطقه حکایت دارد. همچنین بر اساس محاسبه شاخص خطر اکولوژیکی فلزات می‌توان بیان کرد در بین عناصر اندازه‌گیری شده، رسوبات از نظر فلز کادمیوم در معرض خطر متوسط اکولوژیکی قرار دارد.
واژه‌های کلیدی: ارزیابی خطر اکولوژیکی، شاخص بار آلودگی، رسوبات، فاکتور آلودگی، فلزات سنگین
متن کامل [PDF 1524 kb]   (153 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: بهداشت عمومی
دریافت: ۱۳۹۶/۸/۲۲ | پذیرش: ۱۳۹۶/۸/۲۲ | انتشار: ۱۳۹۶/۸/۲۲



XML   English Abstract   Print


دوره 20، شماره 5 - ( دو ماهنامه طب جنوب 1396 ) برگشت به فهرست نسخه ها