fa بررسی پیامدهای کاربرد اورانیوم ضعیف شده در جنگ‌های خلیج فارس 1 و 2 عمومى General پژوهشي Original <p align="right">زمینه: اورانیوم ضعیف شده (DU)، که از فرآیند غنی سازی اورانیوم طبیعی به دست می آید، در زمینه‎های مختلف نظامی و غیرنظامی به طور مثال در تولید پرتابه‎ها مانند گلوله، کلاهک جنگی موشک ها (به صورت غیر قانونی) مورد استفاده قرار می‎گیرد. مهمات تولید شده با استفاده از این فلز در جنگ های اخیر به ویژه جنگ‎های به وقوع پیوسته در منطقه خاورمیانه (خلیج فارس 1 و 2 و افغانستان) مورد استفاده قرار گرفته اند. به دلیل تأثیرات زیستی این ماده، پژوهش حاضر بر آن است تا با استفاده از روش علم سنجی، مقالات منتشر شده در مورد اثرات زیستی احتمالی اورانیوم ضعیف شده را مورد بررسی قرار دهد تا نوع و تعداد مقالات در این زمینه و نیز حدود و موضوعات مورد بحث و مؤلفه های اصلی آن را به دست آورد. مواد و روش‌ها: نوع پژوهش اپیدمیولوژیک توصیفی و روش به کار رفته در آن، از نوع کمّی (بررسی بسامد واژه ها) از طریق مراجعه به اصل مدارک و استفاده از روش علم سنجی می باشد. جامعه پژوهش شامل تمام مدارک نمایه شده در بانک اطلاعاتی پاب مد (Pubmed) در فاصله سال های 1991- 2008 است که در عنوان یا کلیدواژه های خود دارای اصطلاح «اورانیوم ضعیف شده» و «جنگ خلیج» هستند. یافته‌ها: بیشترین اثرات سوء این فلز که در مقالات مورد بررسی گزارش شده است بر روی دستگاه های تناسلی- ادراری، عصبی، و دستگاه قلبی- عروقی مشاهده شده است؛ هر چند به سایر دستگاه ها مانند دستگاه اسکلتی- عضلانی، غدد درون ریز، دستگاه ایمنی، و دستگاه تنفسی نیز اشاراتی با فراوانی کمتر شده است. نتیجه گیری: وجود تناقضات بسیار در نتایج مطالعات انجام شده در خصوص تأثیرات زیستی و محیطی این فلز سبب شده است تا حجم گسترده ای از این مقالات، به منظور حصول اطمینان از تأثیرات ذکر شده در بالا، انجام مطالعات در طول یک دوره زمانی طولانی را توصیه نمایند تا تکرارپذیری نتایج مطالعات انجام شده و نیز اثرات دیررس احتمالی مورد بررسی قرار گیرد. </p> Background: Depleted uranium (DU) is a byproduct of natural uranium enrichment process. Its unique characteristics (e.g. high density) caused to use in civilian and military fields extensively. In the military fields, DU is used in the bullets and projectiles war hats. The munitions containing DU were used in the recent wars, more strikingly in the Middle East region (first and second Persian Gulf wars, and Afghanistan). Due to its biological impacts, this study aimed to assess biological effects of DU using scientometrics by investigating papers indexed in Pubmed from 1990-2008, to reveal the number and type of articles and also the important dimensions of DU biological impacts as well as the core issues. Methods: In this descriptive epidemiologic study, quantitative methods (counting frequency of words) and scientometrics were used. Sample size was the total of the articles indexed in Pubmed during 1991- 2008, containing the terms "Gulf War" and "Depleted Uranium" in their title or keywords. Results: The most compromised body systems were urinary, nervous and cardiovascular. Other systems such as endocrine, musculoskeletal, immune and respiratory were also mentioned. Conclusion: Highly controversial results which have been stated in the surveyed articles about DU biological and environmental impacts caused the authors to recommend long term investigations for assessing its effects on recurrence to reveal potential late effects of DU. جنگ خلیج فارس 1، جنگ خلیج فارس 2، اورانیوم ضعیف شده، اثرات بیولوژیکی first Persian Gulf War, second Persian Gulf War, Depleted Uranium (DU), biological effects 157 167 http://ismj.bpums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3-167&slc_lang=fa&sid=1 Abdolhamid Behrouzi عبدالحمید بهروزی 57003194753284600959 57003194753284600959 No Firouzeh Farashbandi فیروزه زارع فراشبندی Firoozehz@yahoo.com 570031947532846001004 570031947532846001004 Yes