Iranian South Medical Journal

other تحول در سلامت دانش آموزان ایران با ادغام درس مهارت محور خودمراقبتی در نظام آموزشی: رویکردی مبتنی بر شواهد Transforming the Health of Iranian Students by Integrating the Skill-Based Self-Care Course in-to the Educational System: an Evidence-Based Approach خلاصه سیاستی Policy Summary خلاصه سیاستی Policy Brief زمینه: ایران با افزایش عوامل خطر مرتبط با سبک زندگی در میان دانش‌آموزان، از جمله اضافه ‌وزن و چاقی، کم‌تحرکی، مشکلات اسکلتی‌ـ ‌عضلانی و رفتارهای پرخطر سلامت مواجه است. با وجود توجه به سلامت در اسناد آموزشی، آموزش سلامت در مدارس عمدتاً پراکنده، نظری و فاقد چارچوب منسجم برای توسعه مهارت‌های خودمراقبتی است. این خلاصه سیاستی با هدف تعیین شکاف سیاستی موجود و پیشنهاد گزینه‌های سیاستی برای ادغام آموزش مهارت‌محور خودمراقبتی در نظام آموزش رسمی ایران تدوین شد. مواد و روش‌ها: این خلاصه سیاستی بر پایه مرور هدفمند و تطبیقی شواهد و با رویکرد سیاست‌گذاری مبتنی بر شواهد انجام شد. جست‌وجو در پایگاه‌های IranMedex، MagIran، SID، IranDoc، PubMed، Scopus و Web of Science(WOS) برای مطالعات ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۵ انجام گرفت. Google Scholar نیز برای شناسایی مطالعات مرتبط، استنادهای تکمیلی و منابع خاکستری به‌کار رفت. همچنین اسناد سیاستی ملی و شواهد سازمان جهانی بهداشت، OECD و کشورهای منتخب بررسی شدند. یافته‌ها: شواهد نشان‌دهنده وجود عوامل خطر مهم و پایدار مرتبط با سلامت در میان دانش‌آموزان ایرانی و همچنین شکاف ساختاری قابل‌توجه در آموزش خودمراقبتی مبتنی بر مدرسه است. آموزش موجود فاقد یک چارچوب منسجم، طولی و مبتنی بر شایستگی است که دانش سلامت را به رفتارهای روزمره مرتبط سازد. شواهد تطبیقی از ژاپن، فنلاند و استرالیا نشان می‌دهد که رویکردهای ساختاریافته، مهارت‌محور و مبتنی بر مدرسه می‌توانند به ارتقای رفتارهای سالم، سواد سلامت، شایستگی‌های روانی– اجتماعی و پیامدهای سلامت در بلندمدت کمک کنند. سه گزینه سیاستی شامل تداوم وضعیت موجود، اجرای پایلوت برنامه خودمراقبتی در مدارس منتخب، و نهادینه‌سازی ملی برنامه درسی مهارت‌محور خودمراقبتی شناسایی شد. در مقایسه میان گزینه‌ها، اجرای پایلوت از نظر امکان‌پذیری، سطح ریسک، ظرفیت تولید شواهد بومی و قابلیت انطباق با زمینه ایران، گزینه متوازن‌تری ارزیابی شد. نتیجه‌گیری: نظام آموزشی ایران نیازمند گذار از آموزش سلامت پراکنده و عمدتاً دانش‌محور به سوی رویکردی یکپارچه، تدریجی و طولی برای توسعه شایستگی‌های خودمراقبتی است. با این‌ حال، با توجه به محدودیت شواهد تجربی مستقیم در ایران و تفاوت‌های زمینه‌ای میان الگوهای بین‌المللی و نظام آموزشی کشور، اجرای فوری و سراسری این سیاست در شرایط کنونی می‌تواند زودهنگام باشد. در نتیجه، اتخاذ یک مسیر مرحله‌ای و مبتنی بر ارزیابی، مبنای دفاع‌پذیرتری برای تصمیم‌گیری و تدوین سیاست فراهم می‌کند.   Background: Iran is experiencing an increase in lifestyle-related risk factors among students, including overweight and obesity, physical inactivity, musculoskeletal problems, and high-risk health behaviors. Although healthis addressed in educational policies, current school-based health education is largely fragmented and theoretical, lacking a cohesive framework for cultivating self-care skills. This policy brief was developed to identify the existing policy gaps and propose strategies for integrating skill-based self-care education into Iran’s formal education system. Materials and Methods: This policy brief is based on a targeted, comparative evidence review grounded in an evidence-based policymaking framework. A comprehensive literature search was performed in IranMedex, MagIran, SID, IranDoc, PubMed, Scopus, and Web of Science databases for studies published between 2021 and 2025. Google Scholar was used to identify relevant studies, supplementary citations, and gray literature. Additionally, national policy documents and reports from the World Health Organization (WHO), the Organization for Economic Cooperation and Development (OECD), and selected countries were reviewed for relevant information. Results: Findings reveal significant, persistent health-related risk factors among Iranian students and a substantial structural deficit in school-based self-care education. Existing education lacks a cohesive, longitudinal, and competency-based framework necessary to translate health knowledge into daily practice. Comparative analysis of models from Japan, Finland, and Australia shows that structured, skill-oriented, and school-based approaches can contribute to the promotion of healthy behaviors, health literacy, psychosocial competencies, and long-term health outcomes. Three policy options were identified: maintaining the status quo, implementing a pilot self-care program in select schools, or implementing a nationwide skill-based self-care curriculum. Comparative evaluation among the options identified the pilot implementation as the most balanced option in terms of feasibility, risk mitigation, capacity to generate local evidence, and cultural adaptability. Conclusion: The Iranian education system must transition from fragmented and primarily knowledge-based health curriculum to an integrated, progressive, and longitudinal approach focused on self-care competencies. However, given the limited direct empirical evidence in Iran and the contextual differences between international models and Iran’s educational system, immediate nationwide implementation of this policy under the current conditions remains premature. Consequently, adopting a phased and assessment-based approach offers a robust and pragmatic foundation for future decision-making and policy formulation.   خودمراقبتی, بیماریهای غیرواگیر, سلامت نوجوانان, خدمات سلامت مدرسه, آموزش سلامت, برنامه درسی, سیاست سلامت, ارتقای سلامت, دانش آموزان Self Care, Noncommunicable Diseas-es, Adolescent Health, School Health Services, Health Education, Curriculum, Health Policy, Health Promotion, Students 247 266 http://ismj.bpums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1115-103&slc_lang=other&sid=1 Arash Ziapour آرش ضیاءپور 5700319475328460021215 5700319475328460021215 No Cardiovascular Research Center, Health Policy and Promotion Institute, Kermanshah University of Medical Sciences, Kermanshah, Iran مرکز تحقیقات قلب و عروق، پژوهشکده سیاستگذاری و ارتقاء سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران Mohammad Rasool Khazaei محمد رسول خزاعی 5700319475328460021216 5700319475328460021216 No Fertility and Infertility Research Center, Health Technology Institute, Kermanshah University of Medical Sciences, Kermanshah, Iran مرکز تحقیقات باروری و ناباروری، پژوهشکده فناوری سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران Elham Niromand الهام نیرومند Elhamniromand@kums.ac.ir 5700319475328460021217 5700319475328460021217 No Fertility and Infertility Research Center, Health Technology Institute, Kermanshah University of Medical Sciences, Kermanshah, Iran مرکز تحقیقات باروری و ناباروری، پژوهشکده فناوری سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران Ghobad Ramezani قباد رمضانی ramazani.g@iums.ac.ir 5700319475328460021218 5700319475328460021218 Yes Center for Educational Research in Medical Sciences (CERMS), Department of Medical Education, School of Medi-cine, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات آموزش علوم پزشکی، گروه آموزش پزشکی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران. ایران