fa اتنوفارماکولوژی گیاهان بومی رودخانه حلّه استان بوشهر عمومى General پژوهشي Original <p>زمینه: اتنوفارماکولوژی ابزاری نیرومند برای کشف داروهای جدید است که با رهیافتی میان رشته‌ای انجام می‌پذیرد. هدف این پژوهش شناخت گیاهان دارویی است که به‌صورت سنتی در منطقه‌ی رودخانه‌ی حلّه بوشهر در شمال خلیج فارس، کاربرد دارویی به دارند. مواد و روش‌ها: داده‌های اتنوفارماکولوژیک گیاهان دارویی از 61 نفر آگاه بومی منطقه‌ی رودخانه‌ی حلّه به‌صورت مصاحبه‌ی حضوری گردآوری و شاخص‌های فراوانی نسبی ثبت (Relative Frequency of Citation) و شاخص اهمیت فرهنگی (Cultural Importance Index) برای هر گیاه دارویی منطقه‌ی رودخانه‌ی حلّه نیز محاسبه شد. یافته‌ها: به‌طور کلی 63 گونه گیاه دارویی در منطقه‌ی رودخانه‌ی حلّه بوشهر مربوط به 36 خانواده شناسایی گردید. گیاهان کاسنی Cichorium intybus، برنجاسف Achillea eriophora DC، اسفرزه Plantogo psylliumو پنیرک Malva parviflora بالاترین اهمیت فرهنگی را در منطقه‌ داشتند. گیاهان برنجاسف Achillea eriophora DC، خارشتر Alhagi camelorum، حنظل Citrullus colocynthis، اسفرزه Plantogo psyllium و پنیرک Malva parviflora نیز بالاترین شاخص فراوانی نسبی ثبت را از خود نشان دادند. شایع‌ترین کاربرد دارویی گیاهان به‌ترتیب برای بیماری‌های گوارشی، مزاج ‌گرم، بیماری‌های تنفسی، عفونی و متابولیک به&lrm;دست آمد. نتیجه‌گیری: تنوع گسترده‌ای از گیاهان دارویی در منطقه رودخانه‌‌ی حلّه، با همان کاربردهای درمانی که در طب سنتی ایران رایج بوده، وجود دارد. کاربرد گیاه اسفرزه برای سینه درد و کشیدن عفونت دمل‌های چرکی، برنجاسف برای درمان قندخون بالا و دردهای شکمی، پنیرک برای سینه درد و عفونت‌های تنفسی و حنظل برای بواسیر، نویده دهنده‌ی کشف داروهای جدید جهت کاربرد بالینی می&lrm;باشند.</p> <p>Background: Ethnopharmacology have been seen as a multidisciplinary approach for novel drug discovery. The main aim of this ethnopharmacological study was to identify the medicinal plants of the Helleh River region in the northern Persian Gulf area. Material and Methods: The ethnopharmacological data were gathered from 61 local informants by face to face interviews. The relative frequency of citation (FRC) and cultural importance (CI) indices were calculated. Results: A total of 63 medicinal plants belonging to 36 families were identified. Cichorium intybus, Achilleaeriophora DC, Plantagopsylliumand Malva parviflora had the highest cultural importance index. Ahilleaeriophora DC, Alhagi camelorum, Citrullus colocynthis, Plantagopsylliumand Malva parviflora had the highest FRC index, respectively. The highest application was for gasterointestinal diseases, nature of warm, respiratory disorders, infectious diseases and metabolic disorders, respectively. Conclusion: A vast variety of medicinal plants are used for different disorders in the Helleh River area which are very compatible with medicinal uses in other parts of Iran. The traditional uses of Plantagopsyllium for respiratory problems and drainage of infective boils, Achilleaeriophora DC for diabetes mellitus and abdominal pain, Malva parviflora for respiratory infections and Citrullus colocynthis for hemorrhoids, are promising for discovery of novel drugs for clinical applications.</p> گیاهان دارویی, اتنوفارماکولوژی, طبّ سنتی, جامعه‌شناسی پزشکی medicinal plants, ethnopharmacology, traditional medicine, medical sociology 303 316 http://ismj.bpums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3-293&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Rastegar محمد رستگار 570031947532846006445 570031947532846006445 No The Persian Gulf Marine Biotechnology Research Center, The Persian Gulf Biomedical Research Center, Bushehr University of Medical Sceinecs, Bushehr, IRAN مرکز تحقیقات زیست فناوری دریایی خلیج فارس، پژوهشکده علوم زیست پزشکی خلیج‌فارس، دانشگاه علوم پزشکی بوشهر Zeynab Tavana زینب توانا 570031947532846006446 570031947532846006446 No The Persian Gulf Tropical Medicine Research Center, The Persian Gulf Biomedical Research Center, Bushehr University of Medical Sceinecs, Bushehr, IRAN مرکز تحقیقات طب عفونی و گرمسیری خلیج فارس، پژوهشکده علوم زیست پزشکی خلیج‌فارس، دانشگاه علوم پزشکی بوشهر Rahim Khademi رحیم خادمی 570031947532846006447 570031947532846006447 No Agriculture and natural Resources Research Center, Bushehr, IRAN مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی، بوشهر Iraj Nabipour ایرج نبی پور inabipour@gmail.com 570031947532846006448 570031947532846006448 Yes The Persian Gulf Marine Biotechnology Research Center, The Persian Gulf Biomedical Research Center, Bushehr University of Medical Sceinecs, Bushehr, IRAN مرکز تحقیقات زیست فناوری دریایی خلیج فارس، پژوهشکده علوم زیست پزشکی خلیج‌فارس، دانشگاه علوم پزشکی بوشهر