fa بررسی غلظت فلزات سنگین در بافت خوراکی میگوهای نمونه‌برداری شده از آب‌های سواحل استان بوشهر عمومى General پژوهشي Original <p>زمینه: انباشتگی فلزات سنگین که در اثر فاضلاب‌های صنعتی، شهری و کشاورزی به‌وجود می‌آیند معمولاً در مقابل تصفیه شیمیایی مقاوم می‌باشند. این‌گونه فلزات به‌راحتی می‌توانند باعث آلودگی زیست محیطی آبزیان به‌خصوص میگوها شوند که یکی از مهم‌ترین زنجیره غذایی انسان‌ها محسوب می‌شوند. هدف از این مطالعه، بررسی غلظت فلزات سنگین از جمله سرب، کادمیوم، روی، مس و جیوه در میگوهای دریایی و پرورشی آب‌های سواحل استان بوشهر (خلیج‌فارس) بوده است. مواد و روش‌ها: میگوهای دریایی از سه ناحیه از سواحل استان صید و جمع‌آوری گردید. همچنین میگوهای پرورشی از 3 گونه سفید هندی (Ferropenaeus indicus)، ببری سبز (Penaeus semisulcatus) و پا سفید (Litopenaeus vannamei) انتخاب گردید. پس از شستشو، بافت خوراکی میگو جداسازی، تعیین وزن و در فور با دمای 70 درجه سانتی‌گراد خشک گردید، سپس به‌صورت پودر در آمده و در کوره با درجه حرارت 550 درجه سانتی‌گراد به خاکستر سفید تبدیل شدند. مقادیر فلزات سنگین سرب، کادمیوم، جیوه، مس و روی توسط دستگاه جذب اتمی شعله‌ای تعیین مقدار گردیدند. یافته‌ها: میانگین غلظت فلزات سنگین سرب، کادمیوم، مس و روی در میگوهای دریایی مورد بررسی به‌ترتیب 38/2، 27/9، 44/0، 34/1 قسمت در میلیون و جیوه 8/2 قسمت در میلیارد تعیین گردید. همچنین میانگین غلظت فلزات سنگین سرب، کادمیوم، مس و روی در میگوهای پرورشی به‌ترتیب 3، 8/9، 42/37 و 0/1 قسمت در میلیون و جیوه 7/2 قسمت در میلیارد محاسبه شد. اختلاف چندانی در مقادیر فلزات سنگین بین دو گروه دریایی و پرورشی مشاهده نگردید. مقادیر مجاز با استاندارد ملی ایران برای فلزات سرب، کادمیوم، مس و روی به‌ترتیب 1، 1/0، 20 و 50 میلی‌گرم در کیلوگرم وزن‌تر بافت میگو و در مورد جیوه 500 میکروگرم در کیلوگرم وزن‌تر بافت میگو می‌باشد. نتیجه‌گیری: نتایج این بررسی نشان داد که غلظت فلزات سنگین روی، مس و جیوه از استانداردهای گزارش شده توسط سازمان بهداشت جهانی (WHO) کمتر بوده و نگران کننده نمی‌باشد. هر چند میانگین غلظت فلزات سرب و کادمیوم در هر دو نوع دریایی و پرورشی از حداکثر مجاز برای مصارف انسانی بالاتر بوده و نیاز به بررسی و حساسیت بیشتری دارد. نتایج این مطالعه پیشنهاد می‌کند که اقدامات لازم جهت پیشگیری از آلودگی آب‌های سواحل دریای بوشهر توسط مقامات مسئول صورت پذیرد.</p> <p>Background: The occumulation of heavy metals which are as the results of industrial, urban and agricultural sewages are usually resistant to chemical dissociation. They can easily contaminate aquatic animals especially shrimps which are one of the food chains of humans. The aim of this study was to evaluate the concentration of heavy metals in the tissues of different types of shrimps (wild and farmed) in the sea waters of province of Bushehr (Persian Gulf). Material and Methods: Wild shrimps from different areas of the province and also three types of farmed shrimps including Ferropenaeus, penaeus semisulcatus and Litopenaeusvannamei were caught and collected. Then cleaned, washed, dried and made into powder and then made into ash in a furnace at 550 &deg;C. Heavy metals including Pb, Cd, Hg, Cu, and Zn were measured by atomic absorption flame photometry. Results: The mean values of the concentration of the heavy metals including Pb, Cd, Zn, and Cu present in the wild shrimps were, 2.86, 9.53, 0.45, 1.36 ppm respectively. The amount of Hg found to be 2.8 ppb. Also the mean values of the concentration of the heavy metals in the farmed shrimps were measured as 3, 9.8, 0.42 and 1.37 ppm respectively and the amount of Hg was 2.7 ppb. There was no difference between the amount of heavy metals estimated in the tissues from wild shrimps and the farmed one. Conclusion: The results of this investigation showed that the concentration of heavy metals including Zn,Cu and Hg in both types of the shrimps were less than the amounts reported by WHO and so not risky for health. However the concentration of Pb and Cd in both types were more than the recommended consumption limit for the humans, and they can be considered as risk factors for many diseases. This suggests that attempts should be taken by the responsible authorities to prevent the contamination of sea waters.</p> فلزات سنگین, میگو, خلیج فارس, آلودگی زیست محیطی heavy metals, shrimp, Persian Gulf, environmental pollution 100 109 http://ismj.bpums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3-335&slc_lang=fa&sid=1 Ali Movahed علی موحد a.movahed@bpums.ac.ir 570031947532846006356 570031947532846006356 Yes Department of Biochemistry, School of Medicine, Bushehr University of Medical Sciences, Bushehr, IRAN گروه بیوشمی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی بوشهر Abdol Vahid Dehghan عبدالوحید دهقان 570031947532846006357 570031947532846006357 No Department of Biology, Ministry of Education for Behbehan, Khozestan, IRAN گروه زیست‌شناسی، اداره آموزش و پرورش بهبهان، خوزستان Reza Haji Hosseini رضا حاجی‌حسینی 570031947532846006358 570031947532846006358 No Department of Biology Sciences, School of Science, Payam-e-Noor University of Tehran, Tehran, IRAN گروه علوم زیست‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه پیام نور تهران Samad Akbarzadeh صمد اکبرزاده 570031947532846006359 570031947532846006359 No Department of Biochemistry, School of Medicine, Bushehr University of Medical Sciences, Bushehr, IRAN گروه بیوشمی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی بوشهر Abbas Ali Zendehboudi عباسعلی زنده‌بودی 570031947532846006360 570031947532846006360 No Research Institute of Iran, Shrimp Institute, Bushehr, IRAN. گروه کارشناسان پژوهش، پژوهشکده میگوی کشور، بوشهر Mahmood Nafisi Behabadi محمود نفیسی‌بهابادی 570031947532846006361 570031947532846006361 No Department of Fishery Engineering, School of Agriculture and Natural Resources, The Persian Gulf University, Bushehr, IRAN گروه مهندسی شیلات، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه خلیج فارس بوشهر Najmeh Hajian نجمه حاجیان 570031947532846006362 570031947532846006362 No Department of Biochemistry, School of Medicine, Bushehr University of Medical Sciences, Bushehr, IRAN گروه بیوشمی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی بوشهر Farhad Pakdel فرهاد پاکدل 570031947532846006363 570031947532846006363 No Department of English Litreture, School of Paramedicine, Shiraz University of Medical Sciences, Shiraz, IRAN گروه زبان و ادبیات انگلیسی، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز Ali Hefzulla علی حفظ‌الله 570031947532846006364 570031947532846006364 No Department of Eviroment Health, Scholl of Health, Bushehr University of Medical Sciences, Bushehr, IRAN گروه بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی بوشهر Dariush Iranpour داریوش ایران‌پور 570031947532846006365 570031947532846006365 No Department of Health Diseases, School of Medicine, Bushehr University of Medical Sciences, Bushehr, IRAN بخش قلب، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی بوشهر