fa شیوع چاقی و لاغری و ارتباط آن با مواد غذایی دریافتی در دختران دانش‎آموز مدارس راهنمایی شهر زاهدان؛ 1383 عمومى General پژوهشي Original <div style="text-align: right"> زمینه: با توجه به نقش تغذیه در سلامتی، با اندازه‎گیری وزن و قد می‎توان وضعیت تغذیه‎ای کودکان و نوجوانان را به شکل چاقی و لاغری تعیین نمود. بر این اساس هدف از این تحقیق، تعیین شیوع چاقی و لاغری در دختران دانش‎آموز مدارس راهنمایی شهر زاهدان و ارتباط آن با مواد غذایی دریافتی می‎باشد. مواد و روش‌ها: در یک مطالعه توصیفی- تحلیلی از نوع مقطعی تعداد 687 دختر دانش آموز از مدارس راهنمایی شهر زاهدان به روش نمونه‎گیری چند مرحله‎ای انتخاب شدند. پس از ثبت مشخصات نمونه‎ها، وزن و قد به روش استاندارد اندازه‎گیری و شاخص توده بدن محاسبه جهت تعیین چاقی و لاغری با مقادیر توصیه شده مرکز ملی آمارهای بهداشتی آمریکا مقایسه شد. بررسی مصرف مواد غذایی نیز به روش یاد آمد خوراک 48 ساعته انجام گردید. یافته‎ها: از دختران دانش‎آموز 9/16 درصد لاغر، 7/31 درصد کم‎وزن و 2/13 درصد دچار کوتاه قدی بوده و فقط 7/8 درصد در معرض اضافه وزن و 7/1 درصد چاق ‌بودند. میانگین انرژی دریافتی در دختران دانش‎آموز بطور متوسط 7/415±1/1502 کیلوکالری در روز بود که از مقادیر توصیه شده استاندارد کمتر بود و تعادلی از نظر کربوهیدرات‎ها، پروتئین‎ها و چربی‎ها موجود نبود، به طوری که بر اساس انرژی و پروتئین دریافتی به ترتیب، 1/94 درصد و 6/26 درصد دانش‎آموزان کمبود داشتند و از نظر ویتامین‎ها و املاح معدنی دریافتی روزانه، ریزمغذی‎هایی مانند آهن (1/72 درصد)، کلسیم (8/99 درصد)، فسفر(6/83 درصد)، روی (3/84 درصد) و ویتامین A (8/63 درصد) و ویتامین 12B (5/66 درصد) دچار کمبود بودند. نتیجه‎گیری: دختران دانش‎آموز مدارس راهنمایی شهر زاهدان از نظر رشد جسمی و دریافت انرژی و پروتئین و سایر ریزمغذی‎ها وضعیت مطلوبی نداشته و در معرض خطر پدیده‎هایی مانند لاغری و کم وزنی می‎باشند؛ لذا با توجه به جهش رشدی دوران بلوغ و افزایش نیازهای تغذیه‎ای - ضمن اجرای برنامه‎های حمایتی غذایی - طراحی الگویی به شیوه مناسب، جهت بهبود وضعیت تغذیه و ارتقاء سلامتی دختران نوجوان توصیه می‎گردد. </div> Background: By considering important role of nutrition in children and teenagers’ health, their nutritional status are determined as obesity and wasting using weight and height. The aim of this study is to evaluate the prevalence of obesity and wasting and their relationship to food intake in female students of junior schools in Zahedan. Methods: In a descriptive analytical cross-sectional study, 687 female students from junior schools were selected by multiple stage sampling method. After recording the participants’ demographic data, their weight and height were measured for body mass index (BMI) calculation according to standard method. National Center for Health Statistics (NCHS) and National Health and Nutritional Examination Survey (NHANES II) data and a 48-hour recall questionnaire were used. Results: Of the surveyed girls, 16.9%, 31.7% and 13.2% were wasted, under weight and stunted, respectively 8.7% and 1.7% were over weight and obese, respectively. The mean of energy intake was 1502.1±415.7 kcal/d in the students which is less than the recommended dietary allowances (RDA) and there were no balances in daily intake of protein, carbohydrate and lipids. In respect to energy and protein intake, 94.1% and 26.6% of students had deficiency, respectively. On the other hand, findings showed iron (72.1%), calcium (99.8%), phosphorus (83.6%), zinc (84.3%), vitamin A (63.8%) and B12 (66.5%) intake deficiencies. Conclusion: The female students of junior schools of Zahedan do not have a proper nutritional status according to physical state, energy, protein, and micronutrients intakes and they are at the risk of wasting and underweight. Therefore, we suggest implementation of programs for nutritional support and designing of proper patterns of food consumption to improve female junior students’ nutritional status. چاقی، لاغری، ریز مغذی‌ها، کوتاه قدی، شاخص توده بدن obesity, waste, micronutrients, dwarfism, body mass index 66 76 http://ismj.bpums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3-47&slc_lang=fa&sid=1 Farzaneh Montazery Fard فرزانه منتظری فرد fmontazerifar@yahoo.com 57003194753284600237 57003194753284600237 Yes Mansour Karaji Bani منصور کرجی بانی 57003194753284600238 57003194753284600238 No Alireza Dashipour علیرضا داشی پور 57003194753284600239 57003194753284600239 No