fa تجمع زیستی برخی از عناصر فلزی در پوست و بافت خوراکی میگوی ببری سبز صید شده از آب‌های سواحل خلیج‌فارس عمومى General پژوهشي Original <p>زمینه: امروزه پیامدهای دریافت یون‌های فلزی و به‌ویژه فلزات سنگین بر سلامت انسان و محیط زیست و همچنین مخاطرات ناشی از مصرف فراورده‌های دریایی که این قبیل یون‌ها را به‌صورت تجمع یافته در خود دارند، بسیار مورد توجه است. هدف از این مطالعه کاربردی- تحقیقی تعیین غلظت برخی از عناصر فلزی (شامل نیکل، آهن، وانادیم، کبالت، کروم، نقره، کادمیم، لیتیم و باریم) در میگوی ببری سبز صید شده از آب‌های خلیج‌فارس بوده است. مواد و روش‌ها: در این پژوهش 21 نمونه میگوی ببری سبز از 7 منطقه صیادی در بندر بوشهر، بندر ماهشهر و بندرعباس جمع‌آوری و بلافاصله در کنار یخ به آزمایشگاه منتقل گردید. پس از آماده‌سازی نمونه‌ها مطابق روش مرجع AOAC، جهت تعیین غلظت یون‌های فلزی از روش طیف بینی نشر اتمی پلاسمای جفت شده القایی استفاده شد. یافته‌ها: نتایج حاصل از این بررسی نشان می‌دهد به جز در مورد وانادیم، میانگین غلظت تمامی عناصر در عضله میگو بیش از پوست آن‌ها بود. همچنین در میانگین غلظت کبالت و لیتیم موجود در پوست و عضله میگو اختلاف معنی‌داری وجودداشت (05/0>P). میانگین غلظت کلیه عناصر اندازه‌گیری شده هم در عضله و هم در پوست میگو در بندر بوشهر در مقایسه با دو بندر دیگر بیشتر بودکه نمایانگر آلودگی بالقوه بیشتر این بندر به فلزات مذکور می‌باشد. نتیجه‌گیری: مقایسه میانگین غلظت یون‌های فلزی در عضله میگو با مقادیر خطوط راهنمای تعیین شده از سوی سازمان بهداشت جهانی نشان می‌دهد که غلظت تمامی عناصر مورد بررسی کمتر از حد مجاز بوده و برای سلامت مصرف کننده مخاطره‌ای ندارد.</p> <p>Background: Today the consequences of taking metal ions especially heavy metals on human health and the environment is of great interest, especially for aquatic food products. The main aim of this scientific and applied research was to measure, some ionic metals&rsquo; concentration (i.e. Ni, Fe, V, Co, Cr, Ag, Cd, Li and Ba) in Shrimp Penaeus semisulcatus collected from Persian Gulf. Materials and Methods: In this research twenty one samples of Shrimp Penaeus semisulcatus from seven regional fishing ports in Bandar Bushehr, Bandar Mahshahr and Bandar Abbass were collected and transferred to the laboratory in an ice box immediately. After sample preparation according to the AOAC method, each sample was introduced into the inductively coupled plasma atomic emission spectrometer (ICP-OES) for determination of the metallic elements&rsquo; concentration. Results: The results showed that the average concentration of all elements except of vanadium in the muscle of shrimp was higher than the skin. Statistical analysis showed significant differences in the mean of cobalt and lithium accumulation in the skin and muscle of shrimp (P <0/05). Also mean concentration of metals measured in the muscle and skin of shrimps collected from Bushehr have the highest amount of metallic pollution compared to the other two fishing regions which could be a sign of potential contamination of this aquatic area. Conclusion : The comparison of mean concentration in muscle of collected shrimps from Persian Gulf with the WHO recommended guidlines showed that the concentration of metallic elements are lower than the WHO allowable limits and there is no concern regarding consumption of these products.</p> فلزات سنگین, تجمع زیستی, میگوی ببری سبز, خلیج‌فارس Heavy Metals, Bio-accumulation, Shrimp Penaeus semisulcatus, Persian Gulf 345 357 http://ismj.bpums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3-464&slc_lang=fa&sid=1 Behrooz Akbari-adergani بهروز اکبری آدرگانی analystchemist@yahoo.com 570031947532846008953 570031947532846008953 Yes Associate Professor, Food and Drug Laboratory Research Center, Food and Drug Organization, Ministry of Health and Medical Education, Tehran, IRAN مرکز تحقیقات آزمایشگاهی غذا و دارو، سازمان غذا و دارو، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی Soheil Eskandari سهیل اسکندری 570031947532846008954 570031947532846008954 No Associate Professor, Food and Drug Laboratory Research Center, Food and Drug Organization, Ministry of Health and Medical Education, Tehran, IRAN مرکز تحقیقات آزمایشگاهی غذا و دارو، سازمان غذا و دارو، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی Hananeh Kelarestani Nejad حنانه کلارستانی‌نژاد 570031947532846008955 570031947532846008955 No Master of Science in Food Science and Technology, Faculty of agriculture, Islamic Azad University Mazandaran Science and Research Branch گروه علوم و صنایع غذایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات مازندران