fa بررسی شیوع عوارض مزمن گاز خردل بر بافت نرم دهانی در جانبازان شیمیایی شهر زاهدان عمومى General پژوهشي Original <p>زمینه: عراق در جنگ تحمیلی بارها از گازهای شیمیایی به‌ویژه خردل (سولفورموستارد) علیه نیروهای ایرانی استفاده نمود. اثرات گاز روی بافت‌های مختلف بدن به مقدار سم و مدت تماس بستگی دارد. با توجه به اهمیت بررسی شیوع ضایعات دهانی، این پژوهش در شهر زاهدان بر روی جانبازان شیمیایی صورت گرفت. مواد و روش‌ها: این بررسی از نوع مقطعی- توصیفی بر روی 70 بیمار صورت گرفت. پس از کسب رضایت از بیماران فرم پرسشنامه مشخصات فردی بیمار تکمیل و معاینه شدند. در صورت وجود ضایعه در بافت نرم مورد بررسی دقیق‌ قرار گرفتند. همه اطلاعات به‌دست آمده در فرم‌های مخصوص گردآوری گردید و با نرم‌افزار SPSS ویرایش 18 مورد آنالیز آماری قرار گرفت. یافته‌ها: از میان 82 بیمار مراجعه کننده 52 نفر دارای ضایعه دهانی و 18 نفر دارای مخاط دهانی سالم بودند. شایع‌ترین ضایعات دهانی مشاهده شده در این بررسی پس از پیگمانتاسیون (8/52 درصد) زخم (8/ 42 درصد) و افزایش حجم و خونریزی از لثه (2/34 درصد) و ضایعات سفید (پاک شونده (5/28 درصد) و غیرپاک شونده (8/22 درصد) بود. نتیجه‌گیری: شایع‌ترین محل ضایعات در لثه و زبان بوده‌اند. شمار زیادی از مراجعه کنندگان از وجود ضایعات در دهان خود مطلع نبودند و این مسأله لزوم تأکید بر معاینات دوره‌ای دهانی توسط متخصصین را ایجاب می‌کند.</p> <p>Background: Chemical gas, especially sulfate mustard (SM) was used against Iranian forces repeatedly during the Iraq war. Gas effects on various tissues within the body depend on amount and duration of exposure. According to the prevalence of oral lesions, this study was conducted in Zahedan city on the chemical warfare. Material and Methods: This descriptive cross-sectional study was performed on 70 patients. After obtaining the patient&#39;s consent form, a demographic questionnaire was completed by patients and the patients were examined. If there was soft tissue lesions, the cases were examined more closely. All data were collected on special forms and statistical analysis was performed by the SPSS computer program. Results: Among the 82 patients, 52 patients were with oral lesions and 18 patients were with healthy oral mucosa. The most common oral lesions seen in the study were pigmentation (52.8 %), ulcer (42.8%) and bleeding and gingival enlargement (34.2 %) and white lesions [picking (28.5 %) and Peel off (22.8 %)], respectively. Conclusion: The most common lesion sites were in the gums and tongue. Many patients referring were not informed of the lesions in their mouth and this problem emphasizes that the periodic oral examinations are required by specialists.</p> ضایعات دهان, گاز خردل, شیوع, ایران oral lesions, mustard gas, prevalence, Iran 658 665 http://ismj.bpums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3-498&slc_lang=fa&sid=1 Somayeh Salari Seddigh سمیه سالاری صدیق 570031947532846008871 570031947532846008871 No Department of Periodontology, Ahvaz Jundishapur University of Medical Sciences, Ahvaz, IRAN بخش پریودنتولوژی، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه جندی شاپور اهواز Hojjatallah Yousefimanesh حجت‌اله یوسفی‌منش yousefimanesh_h@ajums.ac.ir 570031947532846008872 570031947532846008872 Yes Department of Periodontology, Ahvaz Jundishapur University of Medical Sciences, Ahvaz, IRAN بخش پریودنتولوژی، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه جندی شاپور اهواز Javad Sarabadani جواد سرآبادانی 570031947532846008873 570031947532846008873 No Department of Oral, School of Dentistry, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, IRAN بخش تشخیص بیماری‌های دهان، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد