fa اثر زهر خام ماهی فریاله خال سیاه خلیج فارس (Pseudosynanceia melanostigma) بر روی عوامل هماتولوژیک و سطح سرمی آنزیم‌های موش صحرایی عمومى General پژوهشي Original <p>زمینه: یکی از ماهیان زهرآگین خلیج‌فارس نوعی سنگ ماهی به نام فریاله خال سیاه (Pseudosynanceia melanostigma) است که شناخت بسیار کمی از آن وجود دارد. این ماهی در بسترهای گلی مناطق کم عمق زیست می‌نماید و بر روی بدن سنگ مانند خود دارای خارهایی مجهز به غده‌های زهرآگین است. مسمومیت بیشتر در اثر تماس ناخواسته افراد با آن رخ داده و زهر پروتئینی این ماهی با خار به داخل پوست تزریق می‌گردد. در اثر ورود زهر به بدن علایم و نشانه‌های گوناگونی بروز می‌نمایند که شدت آن‌ها به میزان زهر وارد شده به بدن بستگی دارد. هدف از این بررسی شناخت پاره‌ای از اثرات فارماکولوژیک زهر خام این ماهی جهت پژوهش‌های آتی می‌باشد. مواد و روش‌ها: تعداد 18 سر موش صحرایی در سه گروه کنترل و نیز دوم و سوم با تزریق وریدی زهر خام فریاله ماهی به‌ترتیب به میزان یک دوم و یک سوم متوسط دوز کشنده قرار داده شدند و سطح سرمی آنزیم‌های کراتین فسفوکیناز، لاکتات دهیدروژناز، گلوتامات- اگزالواستات ترانس آمیناز، گاماگلوتامیل ترانس پپتیداز، فسفاتاز قلیایی و آمیلاز، الکترولیت‌های سرم شامل سدیم، پتاسیم و کلسیم و نیز شمارش کامل سلول‌های خونی اندازه‌گیری شدند. یافته‌ها: سطح سرمی آنزیم‌های مورد بررسی و نیز سطح پتاسیم، کلسیم و شمارش گلبول‌های سفید خون در گروهی از موش‌های صحرایی که مورد تزریق زهر خام فریاله ماهی قرار گرفته بودند در مقایسه با گروه کنترل افزایش چشمگیری یافته ولی (001/0>P) سطح هموگلوبین و شمارش گلبول‌های قرمز خون و نیز سطح سدیم سرمی کاهش معنی‌داری را نشان دادند (001/0>P). نتیجه‌گیری: افزایش سطح سرمی آنزیم‌های کبدی- ماهیچه‌ای و نیز کاهش سطح هموگلوبین خون می‌تواند نشانگر وجود احتمالی رابدومیولیز و همولیز و هپاتوتوکسیسیتی سم فریاله ماهی باشند که بررسی‌های پاتولوژیک و بافتی برای بررسی آسیب‌های حاصله در این سیستم‌ها پیشنهاد می‌شود.</p> <p>Background: One of the venomous fishes of Persian Gulf is a type of stonefish called blackfin stonefish (Pseudosynanceia melanostigma) that is very poorly-known. This fish lives on the muddy bottoms of marine shallow waters and have venomous spines on its stone like body. The envenomation usually is happened by unwanted contact of human body to its body and the proteinic venom is injected into the skin. Upon the venom entrance to the body various symptoms and signs will occur that their intensity depends on the venom amount.The aim of study is the understanding of some pharmacological impacts of blackfin stonefish for future studies. Material and Methods: A total of 18 male laboratory rats were divided into three groups of control, second and third and envenomed by sub lethal doses (1/3 LD50 and &frac12; LD50) intravenously and the serum enzymes namely Creatine Phosphokinase, Lactate Dehydrogenase, Glutamate-Oxaloacetate Transaminase, Gamma-Glutamyl Transpeptidase , Alkaline Phosphatase and Amylase, serum electrolytes namely Sodium. Potassium and Calcium and also complete blood cells of control and experimental rats were measured. Results: The serum enzymes levels, potassium and calcium levels and withe blood cells count in envenomed rats by blackfin stonefish crude venom in compare with control rats had significant increase while the haemoglobin level, red blood cells count and also serum sodium level had significant decrease (p<0.001). Conclusion: The increase in hepatomascular enzyme levels, and the decrease in haemoglobin level can be a probable marker of the presence of rhabdomyolysis, haemolysis and also hepatotoxicity activities in the blackfin stonefish venom and that needs to the histopathologic studies in these systems.</p> فریاله خال سیاه, زهر, خلیج فارس, رابدومیولیز, هپاتوتوکسیسیتی Blackfin stonefish, Venom, Persian Gulf, Rhabdomyolysis, Hepatotoxicity 723 732 http://ismj.bpums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3-504&slc_lang=fa&sid=1 Amir Vazirizadeh امیر وزیری‌زاده 570031947532846008893 570031947532846008893 No Department of Biochemistry, Faculty of Biological Sciences, Tarbiat Modares University, Tehran, IRAN گروه بیوشیمی، دانشکده علوم زیستی، دانشگاه تربیت مدرس تهران Hussain Naderi-Manesh حسین نادری‌منش naderman@modares.ac.ir 570031947532846008894 570031947532846008894 Yes Department of Biophysics, Faculty of Biological Sciences, Tarbiat Modares University, Tehran, IRAN گروه بیوفیزیک، دانشکده علوم زیستی، دانشگاه تربیت مدرس تهران Afshar Bargahi افشار بارگاهی 570031947532846008895 570031947532846008895 No The Persian Gulf Marine Biotechnology Research Center, Bushehr University of Medical Sceince, Bushehr, IRAN مرکز تحقیقات زیست فناوری دریایی خلیج‌فارس، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی بوشهر Iraj Nabipour ایرج نبی‌پور 570031947532846008896 570031947532846008896 No The Persian Gulf Marine Biotechnology Research Center, Bushehr University of Medical Sceince, Bushehr, IRAN مرکز تحقیقات زیست فناوری دریایی خلیج‌فارس، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی بوشهر Ghulam Hussain Mohebbi غلامحسین محبی 570031947532846008897 570031947532846008897 No The Persian Gulf Marine Biotechnology Research Center, Bushehr University of Medical Sceince, Bushehr, IRAN مرکز تحقیقات زیست فناوری دریایی خلیج‌فارس، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی بوشهر