fa تأثیر گرد و غبار بر کیفیت شیمیایی و میکروبی میوه خرما، استان بوشهر بهداشت عمومی Public Health پژوهشي Original <p>زمینه: کشت خرما در استان بوشهر قدمت طولانی دارد. در طی دهه اخیر، گرد و غبار، علاوه‌بر آثار سوء مستقیم بر انسان‌ها، باعث هجوم انواع آفت به نخلستان‌های غرب و جنوب ایران از جمله استان بوشهر گردیده است. با توجه به اهمیت خرما در این استان، میزان آلودگی محصول به این آلاینده، بر اساس ارزیابی شاخص‌های خاکسترهای کل و نامحلول در اسید جهت ارزیابی آلودگی‌های شیمیایی و همچنین شاخص‌های کپک و مخمر به‌عنوان مارکر آلودگی میکروبی انجام گردید. اخیراً در برخی کارخانجات بسته‌بندی، شستشوی محصول پس از برداشت، انجام می‌گیرد. در مطالعه اخیر، میزان تأثیر این عمل بر کاهش این آلودگی و نیز اثر زمان، بر کیفیت و ماندگاری خرماهای شستشو شده و نشده، مورد بررسی قرارگرفته است. مواد و روش‌ها: از 24 کارگاه بسته‌بندی خرمای صنعتی و سنتی، به‌طور مساوی 48 نمونه خرمای شسته شده و نشده نمونه‌برداری شدند و طبق استانداردهای ملی ایران، برای خرما و خمیر خرما، مورد آزمون و مقایسه قرارگرفتند. یافته‌ها: میانگین خاکستر نامحلول در اسید و خاکستر کل (وزنی) در نمونه‌های خرما زدوده شده به‌ترتیب 14/0&plusmn;05/1 و 32/0&plusmn;32/3 و در نمونه زدوده نشده به‌ترتیب 27/0&plusmn;36/1 و 64/1&plusmn;59/4 درصد بودند. وجود مخمر درتمام نمونه‌ها، آشکار ولی کمتر از حد مجاز (CFU 104&times;1) بود. تمام نمونه‌های خرما دارای آزمون کپک مثبت بودند. میانگین درصد خاکستر کل در نمونه‌های خرمای شستشو داده نشده و داده شده به ترتیب 84/1 و 33/1 برابر حداکثر حد مجاز بودند. در تمام نمونه‌ها (100 درصد) خاکستر نامحلول در اسید (05/0>P) و 98 درصد خاکستر کل (05/0>P) بالاتر از حد مجاز بودند. طبق نتایج، میانگین درصد خاکستر نامحلول در اسید در دو گروه دارای اختلاف بودند، در حالی‌که اختلاف آن‌ها معنی‌دار نبود (13/0=P). در شرایط یکسان نگهداری، میانگین مخمرها در نمونه‌های زدوده شده، بیش از نمونه‌های زدوده نشده و دارای اختلاف معنادار بودند (05/0>P). کپک در نمونه‌های شستشو داده نشده به میزان 3/83 درصد و در شسته شده 75 درصد بیشتر از حد مجاز بودند. با توجه به نتایج، با وجود کاهش میزان کپک در نمونه‌های شسته شده نسبت به نشده، این عمل نتوانسته است، آلودگی را برطرف نماید یا حتی تا حد مجاز پایین آورد. نتیجه‌گیری: یافته‌ها بیان می‌کنند که جهت نگهداری طولانی خرما، زدودن به‌طریق مرسوم، روش مناسبی به‌نظر نمی‌رسد، چرا که پس از یک سال نگهداری آن‌ها در شرایط یکسان، تمام نمونه‌های شسته نشده، از نظر ظاهری سالم و در مقابل آفات و حشره‌زدگی بدون تغییر باقی مانده بودند، در حالی‌که میزان 6/91 درصد نمونه‌های شسته شده پس از یک سال دچار حشره‌زدگی شده و بافت خرما دارای وضعیت ظاهری بسیار نامطلوبی گردیده بود.</p> <p>Background: The date palm cultivation has a long history in Bushehr province. Throughout the recent decade the dusts, in addition to direct harmful effects on humans, have adverse effects on health of the population living in this area. The infestation of pests in the southern province of Bushehr has groves. Due to the importance of dates in this area, the total ash and acid insoluble ash as indexes for assessing of chemical pollution and also, mold and yeast as indicators for microbial contamination were evaluated. Recently in a number of dates packaging industries, washing the products after the harvest is done. In current study, the effects of rinsing to decrease the dust pollution on date palm along with, the time effect on the quality and durability of washed and un-washed dates were investigated. Materials and Methods: Overall, 48 washed and un-washed dates were sampled from traditional and technologically advanced packaging industries, equally, and were confirmed according to ISIRI methods. Results: The Averages of total and acid insoluble ashes in washed date samples were:1.05&plusmn;0.14 and 3.32&plusmn;0.32%, and for un-washed samples were 1.36&plusmn;0.27 and 4.59&plusmn;1.64 percent, respectively. In all date samples were presented the yeast, however, their means were lower than the maximum limit (1&times;104 CFU). Also, all date samples were moldy. The Mean percentage of total ash samples in un-rinsed and rinsed dates were approximately, 1.84 and 1.33 times more than the maximum permissible limit, respectively. The mean of acid insoluble ash in all samples (100%), and 98% of total ash were higher than acceptable levels (p<0.05). The results revealed that the average percentage difference between the two groups were transpicuous, while this difference was not significant (p=0.13). Under the similar conditions, the average amount of yeast in washed date samples, were significantly different (p<0.05) and more than un-wash samples. The Mold levels in un-rinsed and rinsed samples were 83.3 and 75% higher than the maximum permissible limit. According to the results, regardless of a decrease in amount of molds in washed samples than un-wash samples, the rinsing, was unable to eliminate the pollution, or even decreased it to acceptable levels. Conclusion: According to the findings, present rinsing is not an appropriate method for long storage. Observations, after one year upkeep in the same conditions, expressed that all un-washed date samples were apparently healthy, without any pests and insects. While 91.6% of the washed samples were insectivores, also their textured appearances were very unpleasant.</p> خرما, گرد و غبار, کپک, مخمر, خاکستر نامحلول در اسید, خاکسترکل. Dates, dust, mold, yeast, acid insoluble ash, total ash 80 91 http://ismj.bpums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3-564&slc_lang=fa&sid=1 Hussain Delkhah حسین دلخواه 570031947532846008637 570031947532846008637 No Food and Drug Department, Bushehr University of medical sciences, Bushehr, Iran<br> The Persian Gulf Marine Biotechnology Research Center, The Persian Gulf Biomedical Research Institute, Bushehr University of Medical Sciences, Bushehr. Iran معاونت غذا و دارو، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی بوشهر<br> مرکز تحقیقات زیست فناوری دریایی خلیج‌فارس، پژوهشکده علوم زیست پزشکی خلیج‌فارس، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی بوشهر Gholamhossain Mohebbi غلامحسین محبی mohebbihsn@yahoo.com 570031947532846008638 570031947532846008638 Yes Food and Drug Department, Bushehr University of medical sciences, Bushehr, Iran معاونت غذا و دارو، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی بوشهر Noshin Hasanzadeh نوشین حسن زاده 570031947532846008639 570031947532846008639 No Food and Drug Department, Bushehr University of medical sciences, Bushehr, Iran معاونت غذا و دارو، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی بوشهر Gholamreza Kohan غلامرضا کهن 570031947532846008640 570031947532846008640 No Food and Drug Department, Bushehr University of medical sciences, Bushehr, Iran معاونت غذا و دارو، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی بوشهر Rahim Tahmasebi رحیم طهماسبی 570031947532846008641 570031947532846008641 No The Persian Gulf Marine Biotechnology Research Center, The Persian Gulf Biomedical Research Institute, Bushehr University of Medical Sciences, Bushehr. Iran مرکز تحقیقات زیست فناوری دریایی خلیج‌فارس، پژوهشکده علوم زیست پزشکی خلیج‌فارس، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی بوشهر Sosan Sadri سوسن صدری 570031947532846008642 570031947532846008642 No Food and Drug Department, Bushehr University of medical sciences, Bushehr, Iran معاونت غذا و دارو، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی بوشهر Yahya Rezaei یحی رضایی 570031947532846008643 570031947532846008643 No Food and Drug Department, Bushehr University of medical sciences, Bushehr, Iran معاونت غذا و دارو، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی بوشهر Katayon Vahdat کتایون وحدت 570031947532846008644 570031947532846008644 No The Persian Gulf Tropical Medicine Research Center, The Persian Gulf Biomedical Research Institute, Bushehr University of Medical Sciences, Bushehr, Iran مرکز تحقیقات طب گرمسیری و عفونی، پژوهشکده علوم زیست پزشکی خلیج‌فارس، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی بوشهر Amineh Hasanzadeh امینه حسن زاده 570031947532846008645 570031947532846008645 No The Persian Gulf Marine Biotechnology Research Center, The Persian Gulf Biomedical Research Institute, Bushehr University of Medical Sciences, Bushehr. Iran مرکز تحقیقات زیست فناوری دریایی خلیج‌فارس، پژوهشکده علوم زیست پزشکی خلیج‌فارس، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی بوشهر Hussain Darabi حسین دارابی 570031947532846008646 570031947532846008646 No The Persian Gulf Tropical Medicine Research Center, The Persian Gulf Biomedical Research Institute, Bushehr University of Medical Sciences, Bushehr, Iran مرکز تحقیقات طب گرمسیری و عفونی، پژوهشکده علوم زیست پزشکی خلیج‌فارس، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی بوشهر