fa بررسی خاصیت تحریکی دفعی توری‎های آغشته به سه نوع حشره‎کش پایروتروئید روی آنوفل استفنسی در شرایط آزمایشگاهی عمومى General پژوهشي Original <div style="text-align: justify"> زمینه: پدیده تحریکی دفعی (Excito-repellency) ناشی از اثرات برخی حشره‎کش‎ها بنا به نظر برخی از محققین در قطع سیکل انتقال مالاریا مهم تلقی می‎شود. هـمچنین خـاصیت دفـعی برخی از حشره‎کش‌ها باعث جلوگیری از ورود پشه به اماکن سمپاشی شده می‌گردد و در طولانی مدت باعث تغییر در نسبت‌های آندوفیلی و اگزوفیلی می‌شود. مواد و روش‌ها: تغییرات عمده‌ای در طرح اولیه E-R test boxes داده شد، بطوری که در داخل قفس مواجهه که از جنس آلومینیم بود یک هولدر (توری سیمی استوانه‎ای شکل به شعاع 10 سانتی‎متر) قرار داده شد که یک عدد خوکچه هندی در آن قرار داشت و توری‎های آغشته به حشره‎کش و توری‎های شاهد روی آن کشیده می‎شدند و خوکچه در وضعیتی بود که پشه‎ها به راحتی قادر بودند از روی آن خونخواری نمایند. همچنین در قسمتی از بدنه قفس مواجهه، محلی جهت نصب تله پنجره‎ای خروجی پیش بینی گردیده بود. توری‎های آغشته به حشره‎کش لامبداسیهالوترین در سه غلظت 5/12، 25 و 50 میلی‎گرم در متر‎مربع، دلتامترین 5/12، 25 و 50 میلی‎گرم و سیفلوترین 40، 80 و 100 میلی‎گرم در متر‎مربع و شاهد در آزمایشگاه با روش غرقاب سازی تهیه گردید. تعداد پشه‎های یافت شده در تله پنجره‎ای خروجی، نسبت خونخواری، نسبت بقاء و نسبت بهبودی پشه‌ها به عنوان معیار تحریکی دفعی این توری‎ها مورد توجه قرار گرفت. یافته‎ها: با افزایش غلظت حشره کش‎ها میزان تحریکی- دفعی بیشتر شد (05/0 P <). نسبت خونخواری پشه‎های مواجهه با توری آغشته به حشره‎کش لامبداسیهالوترین، دلتامترین و سیفلوترین در دوز استاندارد سازمان جهانی بهداشت (25 میلی‎گرم در متر‎مربع) به ترتیب 15 درصد، 3/5 درصد و 3/9 درصد و در کنترل 3/41 درصد بود. همچنین نسبت ورود پشه‎ها به تله پنجره‎ای در زمان مواجهه با توری‎های آغشته به حشره کش‎های لامبداسیهالوترین، دلتامترین و سیفلوترین با دوز استاندارد سازمان جهانی بهداشت به ترتیب 2/18 درصد، 2/11 درصد و 7/19 درصد و در شاهد 4/1 درصد بدست آمد. نسبت بازماندگان (Survival Rate) در پشه‎هایی که مواجهه با توری‎های آغشته به حشره کش با دوز استاندارد داشته‎اند برای، لامبداسیهالوترین 2/63 درصد، دلتامترین 9/34 درصد و حشره‎کش سیفلوترین 67 درصد و پشه‎های موجود در قفس کنترل 9/98 بود. نتیجه‎گیری: دلتامترین برای آغشته سازی پشه بندها برای مبارزه با آنوفل استفنسی به نسبت لامبداسیهالوترین و سیفلوترین از نظر کاهش میزان خونخواری، نسبت بهبودی و میزان بقاء مؤثرتر است. </div> Background: The excito-repellency effect due to the application of some insecticides is important in interrupting the malaria transmission cycle. The repellency effect of some insecticides also inhibits the entry of mosquitoes into sprayed houses, which in long-term causes alteration in endophilic and exophilic rates. Methods: In this study, a modified excito-repellency (E-R) test box was used. In order to standardize this system, a number of methods and techniques were considered to evaluate the mosquitoes’ reaction to pyrethroid-impregnated nets. A cylindrical guinea – pig holder made up of aluminum mesh was placed within the exposure chamber. Treated and untreated nets covered this holder so that the guinea pig was available to mosquito for bloodfeeding. An exit trap was devised on the rear side of the exposure chamber. Nets were impregnated with lambdacyhalothrin insecticide at the concentrations of 12.5, 25 and 50 mg/m2, deltamethrin at 12.5, 25 and 50 mg/m2 and cyfluthrin at 40, 80 and 100 mg/m2 or unimpregnated in laboratory by standard dipping procedure. The bloodfeeding rate, exit rate, survival rate, mortality rate and recovery rate of mosquitoes were considered. Results: The results obtained using one-way analysis of variance (ANOVA) reflects a significant difference in excito-repellency of tested insecticides (p<0.05). The bloodfeeding rate of exposed mosquitoes to nets treated with lambdacyhalothrin, deltamethrin and cyfluthrin at standard dose of 25 mg/m2 were 15%, 5.3%and 9.3% respectively the exit rates were also 18.2%, 11.2% and 19.7%, and it was 98.9 % in the control group. The survival rate of mosquitoes was 63.2%, 34.9% and 67%, respectively. The bloodfeeding and exit rates for control group were 41.3% and 1.4%, respectively. Conclusion: The excito-repellency evaluation revealed that the deltamethrin-impregnated net was more effective on An. stephensi than lambdacyhalothrin and cyfluthrin insecticides, under laboratory conditions. حشره‎کش، پایروتروئید، پشه بند، آنوفل استفنسی insecticides, pyrethroid, bednets, An. stephensi 119 125 http://ismj.bpums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3-65&slc_lang=fa&sid=1 Hamzeh Ali Pour حمزه علی پور h_alipur@yahoo.com 57003194753284600309 57003194753284600309 Yes Hossain Ladoni حسین لدنی 57003194753284600310 57003194753284600310 No Mohammad Reza Abaee محمدرضا عبایی 57003194753284600311 57003194753284600311 No Abdolrasool Forouzani عبدرالرسول فروزانی 57003194753284600312 57003194753284600312 No Mohammad Jafar Momen bellah-fard محمد جعفر مومن بالله فرد 57003194753284600313 57003194753284600313 No Health School دانشکده بهداشت