fa اتنوفارماکولوژی گیاهان دارویی جلگه دشتستان در منطقه زیرراه (توز) استان بوشهر داروشناسی Pharmacology پژوهشي Original <p>زمینه: دانش اتنوفارماکولوژی یک فرصت بی‌همتا را برای همکاری میان ‌رشته‌ای در بین پژوهشگران گیاهشناسی، فارماکولوژی، سم‌شناسی، شیمی، آنتروپولوژی و جامعه‌شناسی فراهم می‌آورد. هدف این پژوهش شناخت گیاهان دارویی است که به صورت سنتی در منطقه باستانی توز در جلگه زیرراه دشتستان کاربرد دارویی دارند. مواد و روش‌ها: داده‌های اتنوفارماکولوژیک گیاهان دارویی از 23 نفر آگاه بومی منطقه باستانی توز در جلگه زیرراه دشتستان به صورت مصاحبه حضوری گرداوری شده و شاخص‌های فراوانی نسبی ثبت (Relative Frequency of Citation) و شاخص اهمیت فرهنگی (Cultural Importance Index) برای هر گیاه دارویی محاسبه شد. یافته‌ها: به طور کلی 131 گونه گیاه دارویی در منطقه باستانی توز در جلگه زیر راه دشتستان استان بوشهر مربوط به 62 خانواده شناسایی گردید. گیاهان پنیرک (Malva sylvestris)،آویشن شیرازی (Zataria multiflora)، هلیله (Terminalia chebula)، زیره سبز (Cuminum cyminum)، رازیانه (Foenicum vulgare)، لعل بیابان (Olivera decumbens)، گل‌گاوزبان (Echium amoenum)، هلپه (Teucrium polium)، شاهدانه (Cannabis sativa) و خشخاش (Papaver somniferum) بالاترین اهمیت فرهنگی را در منطقه داشتند. گیاهان چشم‌بغیض (Ducrosia anethifolia Bioss)، سیاهدانه (Nigella sativa)، لگجی (Capparis spinosa) و گزنه (Urtica dioica) نیز دارای بالاترین فراوانی ثبت نسبی را از خود نشان دادند. شایع‌ترین کاربرد دارویی گیاهان به ترتیب برای بیماری‌های گوارشی، بیماری‌های زنان و زایمان و بیماری‌های پوستی بود. نتیجه‌گیری: تنوع گسترده‌ای از گیاهان دارویی در منطقه باستانی توز در جلگه زیرراه دشتستان، با همان کاربردهای درمانی که در طب سنتی ایران رایج بوده وجود دارد ولی مردم این منطقه شماری از گیاهان را برای درمان بیماری‌هایی به کار می‌برند که ویژه این منطقه است و پژوهش پیرامون این گیاهان دارویی می‌تواند آغازگر راهی برای کشف داروهای جدید در عرصه درمان باشد.</p> <p>Background: Ethnopharmacology has been seen as a multidisciplinary approach for novel drug discovery by providing valuable data about medicinal plants in different cultures. The aim of this ethnopharmacological study was to identify medicinal plants of the Zirrah (Touz)/Dashtestan/Bushehr province in the North of Persian Gulf. Material and Methods: The medical uses of medicinal plants were gathered from 23 local informants by face to face interviews. The relative frequency of citation (FRC) and cultural importance (CI) indices were calculated. Results: A total of 131 medicinal plants belonging to 62 families were identified. Malva sylvestris, Zataria multiflora, Terminalia chebula, Cuminum cyminum, Foenicum vulgare, Olivera decumbens, Echium amoenum, Teucriuma polium, Cannabis sativa and Papaver somniferum had the highest cultural importance indices. Ducrosia anethifolia Bioss, Nigella sativa, Capparis spinosa and Urtica dioica had the highest FRC indices. The highest medical uses were for gastrointestinal diseases, gynecological diseases and dermatological uses, infectious diseases, nature of cool and metabolic disorders, respectively. Conclusion: There is a vast variety of medicinal plants in Zirrah (Touz)/Dashtestan/Bushehr province. Although most of therapeutic applications of these plants in the Zirrah (Touz)/Dashtestan/Bushehr province are the same as Iran&rsquo;s traditional medicine, but the people of this region use some of these plants for some diseases which are unique for this area. Thus, investigation about these plants should be initiated to discover novel drugs for clinical applications.</p> اتنوفارماکولوژی, طب سنتی, گیاهان دارویی, استان بوشهر Ethnopharmacology, medicinal plants, Bushehr province, Bushehr 827 844 http://ismj.bpums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3-632&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Ali Ziraee محمدعلی زیرایی 570031947532846009363 570031947532846009363 No The Persian Gulf Tropical Medicine Research Center, Bushehr University of Medical Sciences, Bushehr, Iran مرکز تحقیقات طب گرمسیری و عفونی خلیج فارس، پژوهشکده علوم زیست‌پزشکی خلیج‌فارس، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی بوشهر Seyede Samira Arshadi سیده سمیرا ارشدی 570031947532846009364 570031947532846009364 No The Persian Gulf Marine Biotechnology Research Center, Bushehr University of Medical Sciences, Bushehr, Iran مرکز تحقیقات زیست فناوری دریایی خلیج فارس، پژوهشکده علوم زیست‌پزشکی خلیج‌فارس، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی بوشهر Mehdi Dolatkhahi مهدی دولتخواهی 570031947532846009365 570031947532846009365 No The Persian Gulf Tropical Medicine Research Center, Bushehr University of Medical Sciences, Bushehr, Iran مرکز تحقیقات طب گرمسیری و عفونی خلیج فارس، پژوهشکده علوم زیست‌پزشکی خلیج‌فارس، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی بوشهر Hosean Darabi حسین دارابی 570031947532846009366 570031947532846009366 No The Persian Gulf Tropical Medicine Research Center, Bushehr University of Medical Sciences, Bushehr, Iran مرکز تحقیقات طب گرمسیری و عفونی خلیج فارس، پژوهشکده علوم زیست‌پزشکی خلیج‌فارس، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی بوشهر Iraj Nabipour ایرج نبی‌پور inabipour@gmail.com 570031947532846009367 570031947532846009367 Yes The Persian Gulf Marine Biotechnology Research Center, Bushehr University of Medical Sciences, Bushehr, Iran مرکز تحقیقات زیست فناوری دریایی خلیج فارس، پژوهشکده علوم زیست‌پزشکی خلیج‌فارس، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی بوشهر