fa آسیب های کروموزومی در پرتوکاران مراکز رادیولوژی بندر بوشهر عمومى General پژوهشي Original <div style="text-align: justify"> از اثرات بیولوژیک تابش‌های یونیزان، می‌بایست به آسیب‌های کروموزومی اشاره نمود. بررسی این آسیب‌ها طی دو الی سه دهه گذشته منجر به آن شده است که این روش‌ها به عنوان راهنمایی برای اندازه‌گیری برخورد با تابش‌های یونیزان مورد استفاده قرار گیرند. برای بررسی میزان آسیب‌های ژنتیکی ناپایدار در پرتوکاران بخش‌های رادیولوژی بیمارستانی، 54 پرتوکار (پزشک، تکنسین و کمک تکنسین) بیمارستان‌های شهر بوشهر (16 نفر زن و 38 مرد با سن متوسط 3/8 33 سال) با گروه هم سن و هم جنس خود بعنوان شاهد با روش کلاسیک آنالیز سیتوژنتیک لنفوسیت‌های خون محیطی مقایسه شدند. تعداد 34 پرتوکار (23 مرد و 11 زن) دارای آسیب های ژنتیکی ناپایدار بودند (50 مورد آسیب کروموزومی و 31 مورد آسیب کروماتیدی). از گروه کنترل تنها 7 نفر دارای آسیب های ژنتیکی ناپایدار بودند. متوسـط آسـیب‌هـای کـرومـوزومـی در پـرتوکـاران در مقـایسـه با گـروه کنترل اختلاف چشمگیری داشت (001/0  P ؛ 11=OR). شایعترین نوع آسیب کروموزومی در هر دو گروه مورد و شاهد از نوع تبادل کروموزومی بود. از بین آسیـب‌های کروماتیدی شایعـترین آن در گـروه پرتوکـاران حذف بود (در گروه کنترل هیچکدام از انواع آسیب‌های کروماتیدی مشاهده نشد). تعداد 4 مورد کروموزوم حلقوی فقط در گروه پرتوکاران مشاهده شد. میزان آسیب‌های کروموزومی با سابقه کار، سن، مصرف دخانیات، جنس و میزان تحصیلات ارتباطی نداشت. با توجه به اینکه فراوانی آسیب‌های کروموزومی در پرتوکاران بخش‌های رادیولوژی بیمارستانی در مقایسه با گروه کنترل بیشتر است، توصیه می‌شود به جای دوز یمتری فیزیکی، از روش آنالیز متافاز، به عنوان یک روش بیومونیتوریک برای افراد در معرض خطر تابش استفاده شود.</div> Unstable genetic aberrations might provide a good marker for assessing genetic damage in populations exposed to low levels of ionizing radiation.The frequency of these aberrations was estimated in peripheral lymphocytes from hospital workers in Bushehr Port, occupationally exposed to low levels of ionizing radiation (54 subjects) and age and sex matched controls. A total of 34 (23 males & 11 females) subjects had unstable genetic aberrations (50 chromosomal-type & 31 chromatid type) but only 7 subjects in control group had unstable genetic aberrations. When compared with controls, exposed workers showed a significant increase in structural chromosomal-type aberrations (p<0.001 OR=11) chromosomal exchange being the most frequent alteration. Chromatid deletion (18 cases ) and ring chromosome (4 cases) were seen only in exposed group. There was no association between smoking status, sex, age, level of education or working years. The increased frequencies of chromosomal damage in radiation workers, indicate conducting cytogenetic analysis in parallel to physical dosimetry in the working place. آسیب های کروموزومی، پرتوکاران، تابش های یونیزان، آنالیز متافاز genetic damage, radiation workers, ionizing radiation, metaphase analysis 11 18 http://ismj.bpums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3-77&slc_lang=fa&sid=1 Gholamreza Khamisipour غلامرضا خمیسی پور 57003194753284600358 57003194753284600358 Yes Abdolmajid Tamjidi عبدالمجید تمجیدی 57003194753284600359 57003194753284600359 No Akram Tamjidi اکرم تمجیدی 57003194753284600360 57003194753284600360 No Iraj Nabipour ایرج نبی پور 57003194753284600361 57003194753284600361 No