fa اتنوفارماکولوژی گیاهان دارویی جنوب غربی کوه مند داروشناسی Pharmacology پژوهشي Original <div style="text-align: justify;"><strong><u><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">زمینه</span></span></span></span></u></strong><strong><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">: اتنوفارماکولوژی ابزاری است نیرومند که با ایجاد فرصت برای همکاری میان رشته‌ای و چند رشته‌ای و نیز کسب اطلاعات بسیار با ارزش در مورد گیاهان دارویی به کار برده شده در فرهنگ‌های گوناگون، زمینه را جهت کشف داروهای جدید فراهم می‌سازد. هدف از این پژوهش شناخت گیاهان دارویی بوده است که به صورت سنتی در منطقه جنوب غربی کوه مند در شمال خلیج‌فارس،کاربرد دارویی دارند.</span></span></span></span></strong><br> <strong><u><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">موادوروش‌ها</span></span></span></u></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;">:</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:10.0pt;"> داده‌های اتنوفارماکولوژیک گیاهان دارویی از 20 نفر آگاه بومی منطقه جنوب غربی کوه مند به صورت مصاحبه حضوری گرداوری شد و شاخص‌های فراوانی ثبت نسبی (</span></span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:9.0pt;">Relative Frequency of Citation</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">) و شاخص اهمیت فرهنگی&nbsp;(</span></span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:9.0pt;">Cultural Importance Index</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">) برای هر گیاه دارویی محاسبه گردید.&nbsp;</span></span></span></strong><br> <strong><u><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">یافته‌ها: </span></span></span></u></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">به طور کلی116 گونه گیاه دارویی در منطقه جنوب غربی کوه مند در استان بوشهر مربوط به 65 خانواده شناسایی گردید. گیاهان آویشن شیرازی (</span></span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:9.0pt;">Zataria multiflora</span></span></span></em></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">)، سربرنجاسف (</span></span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:9.0pt;">Achillea eriophora </span></span></span></em></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:9.0pt;">DC</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">)، رازیانه(</span></span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:9.0pt;">Foeniculum vulgare</span></span></span></em></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">)، هلپه&nbsp;(</span></span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:9.0pt;">Teucrium polium</span></span></span></em></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">)، گل زرد (</span></span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:9.0pt;">Haplophyllum</span></span></span></em></strong> <strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:9.0pt;">tuberculatum</span></span></span></em></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">)، زیره سبز (</span></span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:9.0pt;">Cuminum cyminum</span></span></span></em></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">)، اسفرزه&nbsp;(</span></span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:9.0pt;">Plantago psyllium</span></span></span></em></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">)، سیاهدانه (</span></span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:9.0pt;">Nigella sativa</span></span></span></em></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">) و آلوئه‌ورا (</span></span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:9.0pt;">Aloe vera</span></span></span></em></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">) دارای بالاترین شاخص اهمیت فرهنگی بودند. گیاهان آویشن شیرازی (</span></span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:9.0pt;">Zataria multiflora</span></span></span></em></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">)، رازیانه (</span></span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:9.0pt;">Foeniculum vulgare</span></span></span></em></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">)، سیاهدانه (</span></span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;">Nigella sativa</span></span></span></em></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">)، زیره سبز&nbsp;(</span></span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:9.0pt;">Cuminum cyminum</span></span></span></em></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">) و سربرنجاسف (</span></span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:9.0pt;">Achillea eriophora</span></span></span></em></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:9.0pt;"> DC</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">) نیز بالاترین فراوانی ثبت نسبی را از خود نشان دادند. شایع‌ترین کاربرد دارویی گیاهان به ترتیب برای بیماری‌های دستگاه گوارشی، زنان و زایمان، متابولیک، تنفسی و بیماری‌های عفونی به دست آمد</span></span></span></strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:14.0pt;">.</span></span></span><br> <strong><u><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">نتیجه‌گیری: </span></span></span></u></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">تنوع گسترده‌ای از گیاهان دارویی در منطقه جنوب غربی کوه مند وجود دارد که هر چند همان کاربردهای درمانی که در طب سنتی ایران رایج است از آنها انجام می‌شود ولی مردم این منطقه شماری از گیاهان را برای درمان بیماری‌هایی به کار می‌برند که ویژه این منطقه است. برای مثال استفاده از آویشن، سربرنجاسف، رازیانه و گل زرد در دردهای شکمی، سیاهدانه در عوارض بعد از زایمان، آلوئه‌ورا برای چربی خون بالا، اسفرزه برای آبسه‌های چرکی، گل زرد در عفونت‌ها و دردهای عضلانی و رازیانه در زردی را می‌توان برشمرد. پژوهش پیرامون این گیاهان دارویی می‌تواند آغازگر راهی برای کشف داروهای جدید در عرصه درمان باشد.</span></span></span></strong></div> <div style="text-align: justify;"><strong><u>Background:</u></strong> Ethnopharmacology has been seen as a multidisciplinary approach for novel drug discovery by providing valuable data about medicinal plants in different cultures. The aim of this ethnopharmacological study was to identify medicinal plants in the Southwest of Mond Mountain in the North of Persian Gulf.<br> <strong><u>Materials and Methods</u></strong><strong><u>:</u></strong> The medical uses of medicinal plants were gathered from 20 local informants by face to face interviews. The relative frequency of citation (FRC) and cultural importance (CI) indices were calculated.<span dir="RTL"></span><br> <strong><u>Results:</u></strong> A total of 116 medicinal plants belonging to 65 families were identified. <em>Zataria multiflora, Achillea eriophora DC</em>, <em>Foeniculum vulgare, Teucrium polium, Haplophyllum</em>&nbsp;<em>tuberculatum</em><em>, Cuminum cyminum, Plantago psyllium, Nigella sativa and Aleo vera</em> had the highest cultural importance indices. <em>Zataria multiflora, Foeniculum vulgare, Nigella sativa</em>, <em>Cuminum cyminum,</em> and <em>Achillea eriophora DC</em>&nbsp; had the highest FRC indices. The highest medical uses were for gastrointestinal diseases, gynecological diseases, metabolic disorders, respiratory disorders and infectious diseases, respectively.<br> <strong><u>Conclusion</u></strong><u>:</u> There is a vast variety of medicinal plants in the Southwest of Mond Mountain. Although most of therapeutic applications of these plants in this region are the same as Iran&rsquo;s traditional medicine, but the people in the Southwest of Mond Mountain use some of these plants for some diseases which are unique for this region. For example, the native people of this region used <em>Zataria multiflora</em>,<em> Achillea eriophora DC</em>, <em>Foeniculum vulgare </em>and <em>Haplophyllum</em>&nbsp;<em>tuberculatum</em> for abdominal pain<em>, Nigella sativa</em> for postpartum complications, <em>Aleo vera</em> for hyperlipidemia<em>, Plantago psyllium</em> for drainage of abscesses<em>, Haplophyllum</em>&nbsp;<em>tuberculatum</em> for infectious diseases and &nbsp;<em>muscular pain</em> and <em>Foeniculum vulgare </em>for jaundice<em>.</em> Thus, investigation about these plants should be initiated to discover novel drugs for clinical applications.<br> &nbsp;<br> &nbsp;</div> اتنوفارماکولوژی, طب سنتی, گیاهان دارویی, استان بوشهر Ethnopharmacology, traditional medicine ,medicinal plants, Bushehr 380 398 http://ismj.bpums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-9&slc_lang=fa&sid=1 نرگس لاوری 5700319475328460010063 5700319475328460010063 No مرکز تحقیقات طب گرمسیری و عفونی خلیج‌فارس، پژوهشکده‌ علوم زیست پزشکی خلیج‌فارس، دانشگاه علوم پزشکی بوشهر، بوشهر، ایران مجتبی قاسمی 5700319475328460010064 5700319475328460010064 No مرکز تحقیقات طب گرمسیری و عفونی خلیج‌فارس، پژوهشکده‌ علوم زیست پزشکی خلیج‌فارس، دانشگاه علوم پزشکی بوشهر، بوشهر، ایران ایرج نبی پور inabipour@gmail.com 5700319475328460010065 5700319475328460010065 Yes مرکز تحقیقات زیست فناوری دریایی خلیج‌فارس، پژوهشکده علوم زیست پزشکی خلیج‌فارس، دانشگاه علوم پزشکی بوشهر، بوشهر، ایران