Iranian South Medical Journal

fa بررسی کیفیت آب رودخانه‌های جاری در استان بوشهر با استفاده از شاخص کیفیت آب طی سال‌های 92-1390 Water Quality Assessment of Rivers in Bushehr Province by Using Water Quality Index During 2011-2013 Years بهداشت عمومی Public Health پژوهشي Original زمینه: استان بوشهر در جنوب غرب ایران واقع شده است و به دلیل بحران کم آبی در این استان، بررسی کیفیت آب رودخانه‌های آن از اهمیت بالایی برخوردار است. این مطالعه با هدف بررسی کیفیت آب رودخانه‌های جاری شاپور، دالکی، حله، باغان، مند و باهوش در استان بوشهر با استفاده از دو شاخص NSFWQI و IRWQISC، به‌دلیل اهمیت آب این رودخانه‌ها در شرب، مصارف کشاورزی و صنعتی انجام شده است. مواد و روش‌ها: در این مطالعه، اطلاعات نمونه‌برداری آب از 11 ایستگاه 6 رودخانه شاپور، دالکی، حله، مند، باهوش و باغان طی سالهای 92-1390 تهیه شد. سپس کیفیت آب رودخانه‌های مذکور از طریق دو شاخص NSFWQI و IRWQISC تعیین گردید. پارامترهای PO4، DO، COD، BOD و NO3 برای محاسبه شاخص IRWQISC، و پارامترهای DO، NO3، PO4 و BOD برای محاسبه شاخص NSFWQI استفاده شد. تحلیل آنالیز واریانس یک طرفه برای مقایسه میانگین پارامترهای مختلف کیفیت آب بین سال‌های مختلف استفاده شد. همچنین الگوی مکانی پارامترهای مذکور و شاخص‌های کیفیت آب در محیط 1/10 ArcGIS تهیه شد. یافته‌ها: یافته‌های حاصل از این مطالعه نشان داد که بر اساس شاخص IRWQISC کیفیت آب رودخانه باغان و دالکی با مقادیر 3/31 و 8/39 در طبقه آب‌های با کیفیت نسبتاً بد و رودخانه‌های شاپور، مند، باهوش و حله با مقادیر بین 46 تا 53 در وضعیت متوسطی از کیفیت آب قرار گرفتند. همچنین از نظر شاخص NSFWQI رودخانه باغان با مقدار 68 در رده آب‌های با کیفیت متوسط قرار گرفت و سایر رودخانه‌ها با مقادیر 73 تا 80 در طبقه آب‌های با کیفیت خوب قرار گرفتند. نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد که آب رودخانه‌های شاپور، دالکی، حله، مند، باهوش و باغان، برای کشاورزی مناسب بوده ولی برای شرب باید تصفیه شود. <div style="text-align: justify;">Background: Bushehr Province is located in the south west of Iran, and due to water shortage crisis in this province, the water quality assessment of its rivers is very important. This study aimed to assess the quality of water in Bushehr Province rivers including  Shapour, Dalaki, Helleh, Baghan, Mond, and Bahoosh revers. We chose these rivers because of their significance for drinking, agricultural and industrial consumption. For the quality assessment, we used NSFWQI and IRWQISC indexes. Materials and Methods: In this study, water samples were taken from 11 stations along six rivers including Shapour, Dalaki, Helleh, Mond, Bahoosh and Baghan during 2011-2013. The quality of water in above-mentioned rivers was assessed using NSFWQI and IRWQISC indexes. PO4, NO3, DO, BOD, and COD were the parameters that used for the calculation of IRWQISC whereas DO, NO3, PO4, and BOD were used for the measurement of NSFWQI index. One way analysis of variance was applied for the comparison of the mean of water quality parameters among different years. Moreover, ArcGIS 10.1 was applied for spatial analysis of water quality parameters and water quality indexes. Results: The results of this study indicated that according to IRWQISC index, Baghan and Dalaki rivers with the scores of 31.3 and 39.8 respectively, were categorized as low water quality rivers; while Shapour, Mond, Bahoosh, and Helleh with the scores ranging between 46 to 53, were placed in the average water quality category. In addition,  according to NSFWQI index, Baghan River with a water quality index value of 68 was in the average water quality category whereas the rest of the rivers with values ranging between 73 to 80 were placed in the high water quality category.    Conclusion: The findings of this study showed that the quality of water in Shapour, Dalaki, Helleh, Mond, Bahoosh and Baghan rivers was suitable for agricultural purposes. However, for drinking purposes, the water in these rivers should be purified.</div> شاخص کیفی آب (NSFWQI), شاخص کیفیت آب‌های سطحی ایران (IRWQISC), استان بوشهر, پهنه‌بندی Water Quality Index (NSFWQI), Iran Surface Water Quality Index (IRWQISC), Bushehr Province, Spatial analysis 470 480 http://ismj.bpums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-17&slc_lang=fa&sid=1 Rohollah Mirzaei روح‌اله میرزایی rmirzaei@kashanu.ac.ir 5700319475328460010094 5700319475328460010094 Yes Department of Environment, School of Natural Resources and Earth Sciences, University of Kashan, Kashan, Iran گروه محیط‌ زیست، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران Nastaran Abbasi نسترن عباسی 5700319475328460010095 5700319475328460010095 No Department of Environment, School of Natural Resources and Earth Sciences, University of Kashan, Kashan, Iran گروه محیط‌ زیست، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران Mohammad Sakizadeh محمد ساکی‌زاده 5700319475328460010096 5700319475328460010096 No Department of Environmental Sciences, School of Sciences, Shahid Rajaee Teacher Training University, Tehran, Iran گروه محیط‌ زیست، دانشکده علوم، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجائی، تهران، ایران