fa بررسی تغییرات الکتروکاردیوگرام در سگ پس از تزریق دوزهای مختلف سم عقرب ادنتوبوتوس عمومى General پژوهشي Original <div style="text-align: justify"> درمان عقرب گزیدگی به علت ایجاد عوارض گوناگون ، یکی از موارد نامطمئن درمان بشمار می آید، زیرا اطلاعات کافی در مورد عملکرد سموم عقرب ها روی اندامهای مختلف و چگونگی بروز علائم بالینی متعاقب عقرب گزیدگی موجود نمی باشد. برای بررسی اثرات قلبی سم عقرب ادنتوبوتوس بر روی سگ، شانزده قلاده سگ سالم از نژاد مخلوط بومی ایران با متوسط سن 2 سال و وزن 5/18 کیلوگرم از هر دو جنس انتخاب و بطور تصادفی به چهار گروه مساوی تقسیم شدند. قبل از تزریق سم فاکتورهای حیاتی تمام سگها اندازه‏گیری و الکتروکاردیوگرام از آنها تهیه گردید. بعد به سگهای گروه شاهد مقدار یک میلی لیتر سرم فیزیولوژی و به سگهای گروه 1، 2 و 3 به ترتیب مقادیر 1/0، 05/0 و 01/0 میلی گرم پودر خشک سم عقرب ادنتوبوتوس به ازاء هر کیلوگرم وزن بدن در یک میلی لیتر سرم فیزیولوژی حل نموده و به طریق داخل جلدی در ناحیه شکم یا سطح پشتی ران سگها تزریق شد. سپس در زمانهای 5، 15، 30، 60، 90 دقیقه و 2، 3، 6 و 24 ساعت پس از تزریق سم فاکتورهای حیاتی اندازه گیری، علائم رفتاری ثبت و نوار الکتروکاردیوگرام از تمام سگهای تحت آزمایش تهیه گردید. نتایج مطالعه نوارهای الکتروکاردیوگرام بدست آمده در سگهای گروه 1 و 2 نشان دهنده تغییراتی نظیر آریتمی سینوسی پیشرفته، بلوک سینوسی دهلیزی، توقف سینوسی، برادیکاردی شدید، تاکی کاردی شدید، بلوک دهلیزی بطنی درجه 1 و 2، انقباضهای زودرس بطنی، برادیکاردی سینوسی و فیبریلاسیون بطنی میباشد. در سگهای گروه 3 فقط آریتمی سینوسی جزئی، توقف سینوسی، تاکیکاردی سینوسی، آریتمی سینوسی پیشرفته و تاکی کاردی مشاهده شد. بنابراین، سم عقرب ادنتوبوتوس می تواند تغییرات مختلفی در شکل الکتروکاردیوگرام بدلیل اثرات متفاوت بر سیستم پاراسمپاتیک، سمپاتیک و غده آدرنال ایجاد کند.</div> There is scant information about biological effects of the venoms of scorpions on different organs. Sixteen healthy native dogs aged about 2 years with average body weight of 18.5 kg of both sexes were selected for this study. Dogs were divided randomly into four equal groups (4 dogs in each group). Clinical signs are recorded and electrocardiogram was obtained for each dog prior to injection of venom. In the control group 1 ml of saline solution was injected and the amount of equal to 0.1, 0.05 and 0.01 mg of venom powder per kg bwt were dissolved in 1 ml saline solution and injected intradermal in the abdominal region or hind limb of each dog in the second, third, and four groups, respectively. Clinical signs and electorcardiogram of each dog were recorded at different time intervals (5, 15, 30, 60, 90, 120, 180, 360 and 24 hours after injection of venom). The results of ECGs, in group 1 and 2 indicated advanced sinus arrhythmia, sinus arrest, sinoatrial standstill, sever bradycardia and tachycardia, first and second degree heart block, premature ventricular contraction, sinus bradycardia and ventricular fibrillation. In group 3, partial sinus arrhythmia, sinus tachycardia, sinus arrest, advanced sinus arrhythmia and tachycardia were observed. In conclusion, the venom of the scorpion Odonthobuthus produces very changes in electrocardiogram by its effects on autonomic system and adrenal gland. سم، عقرب، ادنتوبوتوس، الکتروکاردیوگرام، سگ venom, scorpion, Odonthobuthus, electrocardiogram 113 121 http://ismj.bpums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3-89&slc_lang=fa&sid=1 Sardar Jafari Shoorijeh سردار جعفری شوریجه 57003194753284600405 57003194753284600405 Yes Mohammad Hasan Ghophrani Jaharomi محمدحسن غفرانی جعفری 57003194753284600406 57003194753284600406 No