دوره 29، شماره 5 - ( دوماهنامه طب جنوب 1405 )
جلد 29 شماره 5 صفحات 318-285 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Kazeruni M, Khalifeh T, Mohebbi G, Maryamabadi A, Emami M. Pollution Characterization, Toxicological Evaluation, and Health Risk Assessment of Polycyclic Aromatic Hydrocar-bons and Heavy Metals in Tiger Cuttlefish (Sepia pharaonis) Marketed in Bushehr, Iran. Iran South Med J 2026; 29 (5) :285-318
URL: http://ismj.bpums.ac.ir/article-1-2673-fa.html
URL: http://ismj.bpums.ac.ir/article-1-2673-fa.html
کازرونی محمد، خلیفه طاهره، محبی غلامحسین، مریم‌آبادی عمار، امامی محمد. مشخصه‌یابی آلودگی، ارزیابی سم‌شناختی و ارزیابی ریسک سلامت هیدروکربن‌های آروماتیک چندحلقه‌ای و فلزات سنگین در ماهی مرکب ببری (Sepia pharaonis) عرضه‌شده در بوشهر، ایران. مجله طب جنوب. 1405; 29 (5) :285-318
محمد کازرونی1 
، طاهره خلیفه1 ، غلامحسین محبی*2 ، عمار مریم‌آبادی1 ، محمد امامی3
، طاهره خلیفه1 ، غلامحسین محبی*2 ، عمار مریم‌آبادی1 ، محمد امامی3
1- مرکز تحقیقات زیست فناوری دریایی خلیجفارس، پژوهشکده علوم زیست پزشکی خلیجفارس، دانشگاه علوم پزشکی بوشهر، بوشهر، ایران
2- مرکز تحقیقات زیست فناوری دریایی خلیجفارس، پژوهشکده علوم زیست پزشکی خلیجفارس، دانشگاه علوم پزشکی بوشهر، بوشهر، ایران ،Mohebbihsn@bpums.ac.ir
3- آزمایشگاه مرکزی تحقیقات، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران
2- مرکز تحقیقات زیست فناوری دریایی خلیجفارس، پژوهشکده علوم زیست پزشکی خلیجفارس، دانشگاه علوم پزشکی بوشهر، بوشهر، ایران ،
3- آزمایشگاه مرکزی تحقیقات، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران
چکیده: (10 مشاهده)
زمینه: هیدروکربن‌های آروماتیک چندحلقه‌ای (PAHs) و فلزات سنگین به دلیل پایداری محیطی، تجمع زیستی و سمیت بالقوه، از مهم‌ترین آلاینده‌های تهدیدکننده اکوسیستم‌های دریایی و سلامت مصرف‌کنندگان محسوب می‌شوند. هدف از این مطالعه، تعیین غلظت فلزات سنگین و PAHs در ماهی مرکب ببری
(Sepia pharaonis) عرضه‌شده در بازار بوشهر و ارزیابی هم‌زمان ریسک اکولوژیک و سلامت ناشی از مواجهه غذایی با این آلاینده‌ها بود.
مواد و روش‌ها: در مجموع ۳۰ نمونه برای اندازه‌گیری فلزات سنگین و ۱۲ نمونه برای آنالیز PAHs از مراکز عرضه ماهی مرکب در بوشهر جمع‌آوری شد. فلزات سنگین پس از آماده‌سازی نمونه با استفاده از ICP-MS و ترکیبات PAHs پس از استخراج به روش میکرو‌استخراج مایع- مایع پخشی، با GC-MS در حالت SIM اندازه‌گیری شدند. ارزیابی ریسک با استفاده از شاخص‌های RQ، THQ، HI و ILCR انجام شد.
یافته‌ها: پروفایل PAHs عمدتاً تحت تأثیر ترکیبات با وزن مولکولی پایین قرار داشت. مقادیر RQ_NCs برای نفتالن، فنانترن، فلورانتن و کریزن بالاتر از یک بود که نشان‌دهنده پتانسیل اثرات نامطلوب اکولوژیک آن‌ها است. غلظت سرب، آرسنیک و جیوه از برخی حدود استانداردهای بین‌المللی فراتر بود و سرب بالاترین مقدار RQ را در میان فلزات نشان داد. با این حال، مقادیر THQ و HI برای فلزات کمتر از یک و ILCR ناشی از PAHs در محدوده قابل قبول قرار داشت. همچنین، کباب کردن موجب تغییر پروفایل PAHs و افزایش برخی ترکیبات با وزن مولکولی بالاتر شد.
نتیجه‌گیری: اگرچه در سناریوی مواجهه تعریف‌شده خطر قابل توجهی برای سلامت انسان مشاهده نشد، وجود ترکیبات دارای پتانسیل سمیت اکولوژیک، تغییرات ناشی از فرآیند پخت و نقش ماهی مرکب در زنجیره غذایی، ضرورت پایش مستمر آلاینده‌ها، کنترل منابع آلودگی و توجه به روش‌های آماده‌سازی غذایی را در منطقه بوشهر نشان می‌دهد.
(Sepia pharaonis) عرضه‌شده در بازار بوشهر و ارزیابی هم‌زمان ریسک اکولوژیک و سلامت ناشی از مواجهه غذایی با این آلاینده‌ها بود.
مواد و روش‌ها: در مجموع ۳۰ نمونه برای اندازه‌گیری فلزات سنگین و ۱۲ نمونه برای آنالیز PAHs از مراکز عرضه ماهی مرکب در بوشهر جمع‌آوری شد. فلزات سنگین پس از آماده‌سازی نمونه با استفاده از ICP-MS و ترکیبات PAHs پس از استخراج به روش میکرو‌استخراج مایع- مایع پخشی، با GC-MS در حالت SIM اندازه‌گیری شدند. ارزیابی ریسک با استفاده از شاخص‌های RQ، THQ، HI و ILCR انجام شد.
یافته‌ها: پروفایل PAHs عمدتاً تحت تأثیر ترکیبات با وزن مولکولی پایین قرار داشت. مقادیر RQ_NCs برای نفتالن، فنانترن، فلورانتن و کریزن بالاتر از یک بود که نشان‌دهنده پتانسیل اثرات نامطلوب اکولوژیک آن‌ها است. غلظت سرب، آرسنیک و جیوه از برخی حدود استانداردهای بین‌المللی فراتر بود و سرب بالاترین مقدار RQ را در میان فلزات نشان داد. با این حال، مقادیر THQ و HI برای فلزات کمتر از یک و ILCR ناشی از PAHs در محدوده قابل قبول قرار داشت. همچنین، کباب کردن موجب تغییر پروفایل PAHs و افزایش برخی ترکیبات با وزن مولکولی بالاتر شد.
نتیجه‌گیری: اگرچه در سناریوی مواجهه تعریف‌شده خطر قابل توجهی برای سلامت انسان مشاهده نشد، وجود ترکیبات دارای پتانسیل سمیت اکولوژیک، تغییرات ناشی از فرآیند پخت و نقش ماهی مرکب در زنجیره غذایی، ضرورت پایش مستمر آلاینده‌ها، کنترل منابع آلودگی و توجه به روش‌های آماده‌سازی غذایی را در منطقه بوشهر نشان می‌دهد.
واژه‌های کلیدی: ماهی مرکب ببری، فلزات سنگین، هیدروکربن‌های آروماتیک چندحلقه‌ای، ارزیابی ریسک، خلیجفارس
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
