[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: جلد 22 - ویژه‌نامه میراث پزشکی ایران ::
جلد 22 - ویژه‌نامه میراث پزشکی ایران صفحات 0-0 برگشت به فهرست نسخه ها
مردم‌شناسی درمان و پزشکی سنتی در روستای کمرچۀ عُلیای تربت‌جام
علی ایلنت 1، بهمن رحیمی2
1- گروه ایران‌شناسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران ، Aliilnet@gmail.com
2- پژوهشکده مردم‌شناسی، پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، تهران، ایران
چکیده:   (1426 مشاهده)
زمینه: روستای کمرچۀ عُلیا در جلگۀ موسی‌آباد، از بخش مرکزی شهرستان تربت‌جام واقع در استان خراسان رضوی، قرار دارد. طی سالیان متعدد بسیاری از جمعیت این روستا برای اشتغال به مرکز شهرستان یا مشهد مهاجرت کرده‌اند و این روستا اکنون حدود صد نفر جمعیت دارد. کمرچۀ عُلیا به دلیل دورافتادگی از مرکز شهرستان و دوری از دسترس همگان، بسیاری از سنت‌ها، آیین‌ها و رسوم گذشته خود را حفظ کرده است. هدف از این پژوهش مطالعۀ مردم‌شناسی پزشکی سنتی و شناخت روش‌های درمانی نزد مردم این روستا است.
مواد و روش‌ها: داده‌های تحقیق حاضر نتیجۀ پژوهش‌های انسان‌شناختی و مبتنی بر کار میدانی (تکنیک مصاحبۀ عمیق و مشاهده) و اسنادی و کتابخانه‌ای است؛ برای گردآوری این داده‌ها از همۀ روش‌های تحقیق میدانی، اسنادی و کتابخانه‌ای بهره گرفته شده است. مصاحبه با سالخوردگان مقیم روستا به‌عنوان افراد آگاه بومی یکی از این روش‌ها بوده است.
یافته‌ها: به طور کلی در کنار استفاده از گونه‌های دارویی با منشأ حیوانی مانند دوددرمانی با «قُشّاد ماچه الاغ»، «ورآورد» (یا همان نخستین سرگین خر)، روش دیگری از دود درمانی با نام «کُخ گلون» و بهره بردن از خوراکی‌هایی خاصی مانند «خیگینه‌سیر» و روش درمانی «چهل بُری» به‌عنوان شایع‌ترین روش‌های درمانی بیماری‌ها در این روستا بوده‌اند. بیماری‌های جسمی همچون حبس بول، شب‌ ادراری، درد دندان و برخی بیماری‌های روحی- روانی مانند «چهل افتادن» در این روستا شایع و فراگیر بوده‌اند.
نتیجه‌گیری: پزشکی سنتی در شرق خراسان و بخش‌های دوردست چون کمرچۀ عُلیا هنوز رنگ و زنگ کهن خود را حفظ کرده‌اند. استفاده از درمانگرهای طبیعی،‌‌ دود درمانی، دعا درمانی و مواردی از این قبیل، خود گواهی بر این ادعاست که تاکنون توسط معمّران روستا تا حدود زیادی باقی ‌مانده است. از طرفی نیز میراث شفاهی و اعتقادی متعددی در فرهنگ ‌عامۀ مردم این روستا راجع به بیماری‌ها و درمان‌ کننده‌ها وجود دارد که تاکنون مستند نگاری نشده است؛ لذا ضرورت این پژوهش بیشتر نمایان می‌شود. مطالعه بر روی طبّ سنتی می‌تواند ضمن شناسایی این روش‌ها، تبادلات و تأثیرات فرهنگی میان اقوام ساکن در منطقه و مناطق دیگر را بازگو کند.
واژه‌های کلیدی: پزشکی سنتی، درمان، کمرچۀ علیا، تربت‌جام
متن کامل [PDF 389 kb]   (661 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: عمومى
دریافت: 1398/2/17 | پذیرش: 1398/2/17 | انتشار: 1398/2/17
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Ilnet A, Rahimi B. Folk Medicine and Traditional Medicine in Kamercheh Oliya Village in Torbatejaam. Iran South Med J. 2019; 22
URL: http://ismj.bpums.ac.ir/article-1-1059-fa.html

ایلنت علی، رحیمی بهمن. مردم‌شناسی درمان و پزشکی سنتی در روستای کمرچۀ عُلیای تربت‌جام. طب جنوب. 1398; 22 ()

URL: http://ismj.bpums.ac.ir/article-1-1059-fa.html



جلد 22 - ویژه‌نامه میراث پزشکی ایران برگشت به فهرست نسخه ها
دانشگاه علوم پزشکی بوشهر، طب جنوب ISMJ

Iranian South Medical Journal is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License which allows users to read,
copy, distribute and make derivative works for non-commercial purposes from the material, as long as the author of the original work is cited properly

Copyright © 2017, Iranian South Medical Journal| All Rights Reserved

Persian site map - English site map - Created in 0.04 seconds with 30 queries by YEKTAWEB 4313